Vetëdija e ihsanit dhe serioziteti

Në hadithet e ndryshme shpjegohen shkallët e përparuara të besimit (imanit). Në një hadith, kjo shkallë e përparuar shpjegohet me shprehjen “ihsan”. Ngritja e njeriut në këtë ndërgjegje është e mundur vetëm duke braktisur karagjozllëkun. Serioziteti është shenjë e përsosjes së besimit të robit.

Në hadithin e Xhebrailit, shkalla e ihsanit tregohet si shkalla më e lartë e përfundimtare. Xhebraili erdhi pranë të Dërguarit të Allahut dhe e pyeti për imanin e më pas për Islamin. Pasi konfirmoi përgjigjet e të Dërguari të Allahut për to, pyeti më tej: “Ç’është ihsani?” Profeti i dha Atij këtë përgjigje: “Ihsan do të thotë që ta adhurosh Allahun njëlloj sikur të mund ta shihje atë. Sado që ti nuk e sheh dot atë, Ai të sheh Ty.” Por arritja e kësaj shkalle mund të realizohet vetëm me përkushtim të madh, zuhd e velajet. Së pari, njeriu duhet ta bëjë ideal të vetin arritjen e asaj pike. Më pas, duhet të provojë një nga një rrugët që të çojnë tek ajo.⁸⁴

“Malajani”, do të thotë që njeriu të angazhohet në gjëra që s’i interesojnë atij në asnjë rast e që nuk i sjellin kurrfarë dobie as për të sotmen, as për të nesërmen e vet. Me të tilla gjëra ai nuk i sjell dot dobi vetes, as familjes dhe as kombit të vet. E pra, ai që i arrin bukuritë e Islamit, në të njëjtën kohë është larguar prej karagjozllëkut. Njeriu gjithmonë duhet të angazhohet në çështje të larta e të mëdha. Çdo çështje me të cilën merret duhet të jetë e dobishme si për të, ashtu edhe për familjen dhe për shoqërinë e tij. Në një këndvështrim, përshkrimi i të qenit njeri serioz është ky.