ANALIZA E THIRRJES NE FE

1.Qëllimi i ekzistencës është Thirrja ne fe!

Urdhërimi i gjërave te mira dhe ndalimi i gjërave të gabuara është një nga rrugët që con në shkakun e krijimit të gjihtësisë. Zoti(xh xh) ka ndërtuar këtë univers për një mision të shenjtë duke caktuar dhe njeriun si mëkëmbësin e tij për realizimin e këtij misioni.

Edhe poezia profetike është kompozuar për të njëjtën arsye. Hz.Adem(a.s) ishte njeriu dhe profeti i parë në tokë. Fëmijët e tij sapo hapën sytë dhe filluan të kuptojnë u gjenden para të atit të tyre dhe para një profeti që i urdhëronte në të mira dhe i largonte nga të këqijat. Zanafilla e njerëzimit fillonte me këtë panoramë profetike. Si rezultat kjo pemë profetike do te jepte fryt profetik i cili ishte edhe bërthama e kësaj peme. Qellimi i dërgimit të zotërisë së dy botërave për të cilin është krijuar ky univers është thirrja ne Fe. Esenca e kësaj thirrjeje është urdhërimi i gjërave të mira dhe ndalimi i gjërave të gabuara. Do të thotë që gjithësia është krijuar për këtë arsye dhe padyshim që duke qënë se kjo punë është edhe shkaku i krijimit të gjithësisë do të jetë edhe më e rëndësishmja mes të gjitha punëve.

Në këtë mënyrë sapo hapën sytë fëmijët e parë të Hz.Ademit (a.s) në qiellin e botës që jetonin soditën si yll polar “Babain Profet” me shikim të ngulitur në botën e përjetme, duke u dridhur dhe duke jetuar gjithnjë si në një ankth shqetësimi të botes se pertejme, i përthyer në dysh nën peshën e rëndë të urdhërave të marra nga kjo botë. Hz.Adem(a.s) ishte i pari që edhe si njeri edhe si profet “urdhëronte në gjërat e mira dhe ndalonte nga gjërat e gabuara”. Dhe kjo s’ishte një rrugë që hapej e pastaj mbyllej për një herë të vetme. Atë do ta ndiqnin dhe mjaft profetë të shquar pasi njerëzimi kishte mjaft nevojë për ta. Kjo sepse ndonëse tek njeriu gjenden shumë cilësi të larta koha dhe ngjarjet çojnë në shuarjen një nga një të këtyre cilësive.

Për këtë arsye Kur’ani i Madhërueshëm tregon se periodat kohore që kalojnë pa ripërtëritje çojnë në ngrysje shpirtërore dhe ne kohët e këtyre ngrysjeve shpirtërore njerëzve u vënë perde sytë dhe u turbullohet shikimi. Si rrjedhojë u rrëshqasin këmbët dhe humbasin drejtimin. Zoti i madhërueshëm duke i ditur të gjitha me anë të dijes së Tij dhe si rrjedhojë e dashurisë dhe mëshirës së tij të pafundme ka dërguar një mori profetësh dhe çdo profet sipas kushteve të epokës që ka jetuar ka urdhëruar gjëra të mira dhe ka ndaluar gjëra të gabuara.

Hz.Adem(a.s) të gjithë jetën e tij e harxhoi për këtë qëllim dhe femijët e tij gjithmonë i këshillonte për punë të mira dhe të largoheshin nga punët e këqija ose të gabuara.

Jehona dhe oshëtima e zërit të tij u dëgjua edhe për një kohë të gjatë pas vdekjes, dhe kur jehona e zërit të tij filloi të venitej Zoti ngarkoi me detyrën e Profetit më të zgjedhurin ndër fëmijët e tij. Ata me rradhë e realizuan si duhet këtë detyrë që u ishte ngarkuar dhe njerëzimi gjithmonë jetonte një errësirë të plotë mes perëndimit të një profeti dhe lindjes si një diell të një profeti tjetër. Në të vërtetë ata që largoheshin e mbushnin me yje zymtesinë e errësirës por rrezatimi i tyre ishte i pamjaftueshëm në krahasim me ndriçimin e diellit që pritej.

Deri në kohën e Hz Nuhut(a.s) bota rrotullohej në këtë mënyrë. Një ditë njerëzimi dëgjoi zërin këmbues dhe qortues që i shkonte për shtat një profeti që sipas thënies së Kur’anit të Madhërueshëm thoshte: ”ju njoftoj ato që Zoti im më ka transmetuar, ju këshilloj dhe nga Zoti di ato që ju nuk i dini” (araf 7/62). Domethënë ai që më dëgjon, që më bindet dhe që hypën në varkën time është i shpëtuar.

Ky shpetim do te ishte edhe shpirteror edhe fizik. Varka mbi uje do te shpetoje trupin tuaj,ndersa nese me jepeni pas meje me zemer dhe ju vini veshin atyre qe them do te gjeni shpetimin nga te mbyturit ne mes te dallgeve te frikshme te jetes se kesaj bote dhe asaj tjetres. Ne te kundert do temerrni fund si moralisht dhe materialisht.

Hz Nuh(a.s) vazhdoi te keshillonte keshtu me shume se 1000 vjet.Pas tij dhe Hz Hud(a.s) thoshte net e njejten menyre:

“Une jam per ju nje keshillues I sigurte(Araf 7/68),duke I ftuar njerzit te vepronin ne pershtatje me shkakun e krijimit te tyre.

Pasi njeriu eshte krijuar per ta njohur dhe ditur fatin e madherueshem dhe per ti ndjere ne shpirt ate qe din.Prandaj per tia krijuar atij kete detyre dhe per ta perfeksionuar ate ne kete detyrejane derguar profete pa reshtur,dhe te gjithe qe ndoqen Hz hud vazhduan ne tw njwjtin drejtim.

Atehere kur ndikimi I zerit te Profetit paraardhes venitej nga kujtesa padyshim qe njerzimi merrte tateposhte dhe tronditjet e medhaja ne jeten e tij shpirterore pasonin njera tjetren.Jeta shpirterore shnderrohej ne nje djerrine, flladet e brendshme ndaleshin dhe njerzit beheshin per tu qare hallit.E njejta atmosfare ne boten njerzore perjetohej kur u dergua babai I profetit Hz Ibrahim(a.s).

Me frymen ringjallese per te urdheruar ne gjerat e mira dhe per te ndaluar gjerat e keqija ai hyri mes njerzve aty ku gjente nga dy tre persona duke iu shkuar prane dhe duke ju folur per te verteten. Ata qe I vinin veshin dhe e degjonin ngjiteshin ne majat e botes njerzore duke zene vendin e tyre mes te nderuarve dhe te zgjedhurve. Pas Hz Ibrahim njerzimi filloi te zbriste nga lartesite qe kishte arritur serish ne krahet e injorances.U be dominuese mendesia qe perpiqej te kerkonte dhe gjente gjithshka ne materie. Besoj se ne sot e kuptojme me mire sa te frikshme jane permasat e kessaj fatkeqesie nje krah I se ciles zgjatet deri ne shek.20.

Hz Musa(a.s) u shfaq ne nje kohe kur nje sinteze e tille jetohej ne luginen e Nilit. Dhe ai si profet paraardhes ishte nepunes “per te urdheruar gjerat e mira dhe per te ndaluar ato te keqija I ngarkuar per tu perballuar me nje fis kryenec e inatcor. E pranoi kete detyre te shenjte dhe I hyri mundimit per ti lartesuar ato duke I kapur per dore. Ndonese nje popull I veshtire per te ardhur ne rruge te drejte, Hz Musa(a.s) perms perpjekjeve dhe insistimit dite nate dhe si rrjedhoje e te urdheruarit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te gabuara arriti qe ti realizonte disa gjera dhe gjate jetes se tij.

Padyshim qe nuk eshte e thjeshte qe ti udheheqesh dhe ti drejtosh njerzit per tu shendrruar ne njerez te devotshem dhe te perkushtuar, dhe si rrjedhoje dheshume profete u desh ta paguaje kete perpjekje dhe me jeten e tyre. Hz Zekeria (a.s) ne kete perpjekje u nda ne dysh nga koka te kembet me sopate hekuri, dhe Hz Jahja(a.s) ra deshmor si dhe kurthi I ngritur per Hz Isa(a.s) sqe per ndonje qellim tjeter.

Veshtiresite qe duhej te perballonte I derguari I Allahut (s.a.s) i kalonte te gjitha.Ne kete rruge ai do te kalonte mundime dhe vuajtje te paimagjinueshme aq sa nje here do ti drejtohej Hz Aishes(r.anha)” o Aishe, kam vuajtur shume nga fisi im”Ndihet nje vuajtje shpirterore ne kete fjale te profetit. Po ta ndiqnin ne menyre imagjinare deri tek Hz Ademi(a.s) do ti mblidhte femijet e tij dhe do tu thoshte “vuajta shume nga ju” dhe Hz Nuh(a.s), Hz Hud(a.s) e gjithe te tjeret do te ankoheshin permeste njejtes fjale.

Dhe ne fjalet e gjithe atyre qe e vazhduan kete detyre pas profetit tone do te gjenin te njejten dhimbje.Shprehja”Per afro 80 vjete ne jeten time sdi ndonje gezim te kesaj bote”.

Gjithe jeten e kalova ne fushat e betejes ,burgjet e roberise apo burgjet e vendit dhe ne sallat e gjyqeve. ska vuajtje e mundim qe skam perjetuar. Ne gjyqe me trajtuan si kriminel dhe si vakabond, me internuan nga nje vend ne tjetrin. Ne burgje mu ndalua gjithshka dhe madje disa here me helmuan, duke perjetuar fyerje nga me te ndryshmet.ndonjehere preferova mijra here te vdes sesa te jetoj. Nqs te vraret e vetes sdo me ndalohej nga feja ndoshta sot Saidi do te ishte kalbur nen dhe me kohe. ”A nuk eshte shprehje e nje renkimi te brendshem ?” Ne fakt ky ishte fati I pandashem I atyre qe “urdhonin ne te mira dhe ndalonin te keqiat.”

Per te terhequr vemendjen ne nderin e te marrit pjese ne kete detyre te larte doja qe te beja nje permbledhje nga Hz Adem(a.s) deri tek profeti yne (s.a.s).

Emocionet burojne nga pasqyrimi I madheshtise te kesaj ceshtjeje.Me duket sikur degjoj thirrjet e ushtareve te se vertete ne imagjinaten time.

Cdo hap I hedhur ne rrugen e te “urdheruarit ne gjera te mira dhe te ndaluarit te gjerave te gabuara”ben q e ai qe e hedhkete hap te fitoje shperblim sa ai I prfeteve ,pasi kjo detyre eshte detyre themelore e profeteve.

Cdo njeri qe hedh nje hap te tille ka marre persiper nje detyre te tille ose kjo detyre I eshte dhene atij si nje dhurate hyjnore. Prandaj nje njeri qe hedh nje hap te tille merr shperblim sipas shkalles dhe qellimit qe ka.

Do ishte me vend te theksonim se mqs kjo eshte nje detyre e shenjte profetike dhe profetet ne teresi te tyre jane ne drejtimin e duhur atehere dhe ata qe ndjekin parimet e “te urdheruarit te gjerave temira dhe ndalimit te atyre te keqia” ne fund te fundit llogariten se jane ne drejtimin e duhur.,per rrjedhoje te veprimeve te tyre.

Per rrjedhoje, garancia e te mbeturit besimtardhe I tepranuarit I tillepara Zotit per personin qe beson ne Zot lidhet ngushte me realizimin si duhet te detyres te thirrjes ne rruge te drejte. Personat dhe bashkesite qe besojne mund tevazhdojne ekzistencen vetem nepermjet realizimit te kesaj detyre. Kushti I te mbeturitbesimtar dhe sekreti I ekzistences varet nga percjellja e te vertetave dhe tedrejtave ,mosheshtja perballe padrejtesive,mos llogaritja e jetes dhe vdekjes ,te qenurit ne botekuptimin e shokeve te profetit(sahabet) dhe pranimi I kesaj detyre si shkak kryesor I jetes. Turp per ditet qe I kalojme pa I perjetuar keto gjera ?...Ne fakt cdo besimtar duhet te mbeshtetet tek Zoti per te jetuar ne nje shoqeri ku nuk praktikohet kjo detyre e shenjte.

Individi gjate realizimit te kesaj detyre gjen edhe menyren e venjes ne jete te mendimeve qe ai beson dheë I eshte perkushtuar si dhe besimiqe ai ka mbetet ne ajer. Pasi islami eshte nej e vertete qe jetohet, duke mos u jetuar cdo dite ai ska si kuptohet. Njeriu qe ka si prioritet besimin dhe thirrjen e nderton gjithe aktivitetin jetesoj rreth ketij boshti. Per nje besimtar I pari qe duhet ruajtur ne pese parimet e tij eshte feja. Ai duhet tembrije fene sikurse mbron nderin, personalitetin,pasurine dhe shpirtin dhe kjo tregon rendesine qe ai I kushton fese. Aspekti me dallues qe tregon shkallen e lidhjes qe ka individi me Zotin, eshte perpjekja qe ai ben per ta mbrojtur fene dhe besimin e tij. Sduhet harruar fakti qe ai qe nuk mbron besimin nuk mund tembroje dhe parimet e tjera.Ky eshte mesimi me I goditur dhe mbreslenes qe historian a server neve.

Zoti(xh.xh) na krijoi me qellim per ta kuptuar dhe shpjeguar Ate. Ky eshte qellimi Hyjnor I krijimit tone. Si ne kete bote dhe ne ate te pertejmen eshte e domosdoshme te jetojme ne perputhje te plote me kete qellim hyjnor. Ne te kundert do te humbasim qellimin e ekzistences tone si ne kete bote ashtu edhe ne jeten e pertejme, Zoti na ruajt si popull dhe si bashkesi do te biem ne rrjedhen e percarjes dhe ndarjes. Profeti yne (s.a.s) eshte munduar te jape nje ekspoze te pasojave te pashmangshme me tecilat do te perballet ai popull ne gjirin e te cilit nuk zbatohet kjo detyre e rendesishme (detyre e thirrjes). Nje dite shoket e profetit (Sahabet) ishin mbledhur rreth tij dhe po e degjonin me vemendje.Ate dite ne mes te fjaleve te embla e magjike kishte dhe shprehje qe u kallnin daten dhe I frikesonin pa mase. Sipas transmetimit te Ebu Jala dhe ibni Ebid Dynja(r.anhuma) I derguari I Allahut(s.a.s) pyeste:

“Si do te ndjeheni ju kur grate do te ngrene krye, do te vershojne rrugeve te shqyera e te hapura e mjaft te shthurura, kur e keqja do te perhapet gjithandej dhe kur e verteta do te braktiset?

Shoket e profetit u shokuan nga kuptimi I ketyre fjaleve pasi mendja e tyre se pranonte nje fakt te tille. Ata besonin se edhe atehere kur ne nje bashkesi te mbetej qofte edhe nje besimtar nuk do te perhapeshin keto semundje shoqerore. Ndikimi I ketyre fjaleve kishte sjelle nje atmosfere habie e cila do ti shtynte ata te pyesnin:

“Vertete do te ndodhin keto gjera O I Derguar I Allahut?” pyesnin nga habia dhe nga ajo qe smund te besonin se gjera te tilla

mund te ndodhnin.

“Betohem ne Zotin ne doren e fuqise te se cilit ndodhet jeta ime se do te ndodhin gjera edhe me te tmerrshme”, do tu pergjigjej i Derguari i Allahut. Perreth do te binte nje atmosfere e cuditshme dhe shikimet do te mjegulloheshin. Te tmerruar do mund te pyesnin:

“Cfare eshte me e tmerrshme se kaq o i Derguar i Allahut?” Tablloja e mburrjes njerzore do te shtonte pas kesaj:

“Ta dini se ne cgjendje do te jeni ate dite kur te gjithe te keqijat te shihen si te mira dhe te mirat si te keqija!” Do te shkepusim dhe dicka nga ky hadith mqs ai tregon dhe gjendjen morale e jetesore te shoqerise ne ditet e sotme.

Ky hadithi-Sherif tregon se nje dite cdo gje do te kthehet ne te kundert dhe vlerat do te permbysen, e mira do te duket e keqe dhe e keqja do te shihet si dicka e mire, tradhetia dhe marrdheniet jashte martese do te stimulohen, terrori dhe kaosi do sundojne, besimi dhe Kurani do te merren neper kembe dhe besimtaret do te percahen e do te shihen si te rendomte, mjaft te keqija do te ligjerohen nga vete shtetet dhe te vertetat e besimit do te vlersohen si te prapambetura e jashte mode. Keto jane shenjat e permbysjes se vlerave. Njeriu i kohes perjeton shumefishat e kesaj dhe besoj se do ti jetoje edhe per shume kohe.Aty ku njerzit nuk thirren ne te drejte, ne vendin e nderit, prestigjit respektit pasojat qe vijne si rezultat i kesaj shkeljeje. kjo gjithmone keshtu ka ndodhur dhe sbesoj se do kete nje fat me ndryshe ata jane te paditur dhe te papergjegjshem. Per kete arsye shokete Profetit (sahabet) duke mos i pranuar ne shpirt keto gjera do te pyesnin:

“Edhe kjo do ndodhe o i Derguar i Allahut? pra do te ndalohet e mira dhe do te urdherohen te keqijat?

-Po ka edhe me keq!

-E ceshte me e keqe se kjo O i Derguar i Allahut?

-Mjer ju ate dite kur do te heshtni para te keqijave dhe madje do ti stimuloni keto te keqija!

Pra ate dite kur do ti lini femijet dhe njerzit tuaj qe ti marre rryma e kohes dhe madje ne gjendjen tuaj, ne gjuhen dhe veprimet tuaja do ti nxisni ata edhe per me keq atehere kur brezi juaj do te harroje Zotin dhe do ta fshije Profetin nga shpirtat e tyre, ju do te jeni bere per tu qare hallin. Kur habia kishte arritur kulmin, fuqia po u shteronte, gjokset u ishin ngushtuar dhe po merrnin fryme me veshtiresi me nje ze te vishkur, te humbur e pa force shoket e profetit do pyesnin:

-Edhe kjo ka per te ndodhur O i Derguar i Allahut?

-Po, dhe kjo sdo te jete fundi i te keqijave.

Ne kete moment i derguari i Allahut duke u betuar ne Zot transmetoi kete fjale te Zotit:

“Betohem ne madheshtine time se ne gjirin e nje bashkesie qe ka arritur ne nje situate te tille do te fus ndarjen dhe grindjen pa fund...”(hajseni,7/280,281).

Permes nje gjuhe mrekullore i derguari i Allahut tregon se cdo ti ndodhi ne te ardhmen asaj bashkesie ku nuk zbatohet ky obligim i rendesishem. Dhe ne jemi nen nje pergjegjesi te tille. Ne thellesite e zemres ndihet nje dhimbje dhe brenge qe vazhdon qe prej mese tre shekujsh. Padyshim qe ilac i kesaj dhimbjeje dhe brenge eshte kryerja dhe praktikimi si nje popull i kesaj detyre te larte profetike.

( kjo situate sic mund ti ndodhe nje xhemati ashtu mund ti ndodhe nje grupimi ashtu mund ti ndodhe nje familje ashtu mund ti ndodhe nje personi) lexuesi

2.Nevoja qe ndihet per thirrje dhe cfare perfitimi kemi nga ajo.

Njeriu i kohes tone ka nevoje me shume se ne vdo epoke tjeter per urdherimin e gjerave te mira dhe ndalimin e gjerave te gabuar.Pastaj dhe ardhja e profeteve merr fund me \Vulen e Profeteve(s.a.s) duke e mbyllur nje here e pergjithmone ate porte shpetimi.Ne te kundert ne ditet e sotme jetohet ne njemodsbesim dhe revolte te barabarte me ate te gjithe shekujve te shkuar,per rrjedhoje dhe ata qe i vene supet kesaj pergjegjesie do te perballet me vuajtje dhe mundime edhe me te medha se cdo njeri i epokave te shkuara.Per kete arsye shpresojme qe besimtaret dhe pasuesit e diteve te sotme do ti kalojne shume para paraardhesit e tyre dhe do te fitojne vend pas shokeve te profetit(sahabeve).Kjo detyre duhet te jete mbi detyrat njerzore tenjerzve e mbi gjithshka tjeter.Miresia e Zotit te Madherueshem do te jete sipas gjendjes se nevojave te njerzve.Meshira e Allahut kur ndahet ne mes te njerzve ne shumicen e rasteve ka nje raport negativ ne lidhje me pushtetin e personit.Sa me i dobet dhe i pafuqishem te jete nje person aq me shume do te fitoje dhe do te kete prioritet ne meshiren e Zotit te Madherueshem.

Te pare ne prespektiva te ndryshme mekatet qe kane pushtuar zemren permes asaj qe degjojme dhe shohim na kane sjelle ne nje gjendje te mjeruar saqe netet i ka marre malli per emocionet dhe sexhadet per lotet e derdhura mbi to.Me kete gjendje qe i ngjan nje kufome te privuar nga dashuria dhe perkujdesja nuk e di se cfare fatkeqesish te tjera mund te presim.me tutje Zoti na ruajte mos e pesojme si djalli.Ne si njerez te shekullit te xx jemi bere si mishi me thoin me mekatin.nese do na hiqej perdja dhe te shihnim gjendjen tone shpirterore padyshim do te benim cmos te shpetonim sa me shpejt nga kjo gjendje.

Megjithse te derrmuar ,te shperndare dhe te shkaterruar Zoti na urdheron qe „te urdherojme gjerat e mira dhe te ndalojme gjerat e gabuara“nga nevoja qe kemi per meshiren e tij.... e gjendjes tone te vobekte dhe te dobet Allahu i madherueshem eshte i larte dhe meshirues,ndaj dhe ne per shkak te meshires dhe keqardhjes se tij te pafundme ne duhet ta falenderojme mijra here duke e permendur dhe kujtuar permes gjuhes tone dhe serish sdo ishte e mjaftueshme.

Shek.XX eshte shekulli i shembjes dhe permbysjes se gjithshkaje ne emer te se vertetave shpirterore dhe kuptimore,aq sa shikimi eshte mjegulluar dhe trupat jane perthyer ne dysh.Perkundrejte kesaj klime mjaft te disfavorshme megjithse ne formen e nje peshperime akoma degjohet zeri i KryeZoterise(s.a.s) dhe jehona e atyre qe ai ka thene duke kaluar dimensionin e kohes dhe hapsires arrijme deri tek ne dhe a eshte kjo nje shprehje e meshires se pafundme e Zotit tone ndaj nesh.Ndaj dhe neve na takon te shprehim mirenjohjen tone ndaj kesaj miresie,duke mbushur thellesite e shpirtit tone me kete fryme jetedhenese,duke e pershtatur edhe frymemarrjen me kete ritem.Ata qe shprehin mirenjohjen ne kete shkalle jane edhe ata qe do te shpetohen.

Sadi Shirazi duke iu drejtuar profetit tone do ti thote:

“Lum ai popull ne anijen e te cilit je ti kapiten,je ti mbeshtetesi dhe perkrahesi!”Ne jemi brenda nje varke shpetimi ,kapiteni i se ciles eshte Zoteria i Universit(s.a.s).Tashme dhe kapiteni yne na therret dhe kerkon te mblidhen marinaret,”dhe vetem ata qe do marrin kete anije do te shpetojne ...”Se di nese se bashku do ta degjojme kete ze dhe do ti shkojme pas?

........................

le te mundohemi te tregojme permes ajeteve Kuranore shperblimet qe do tye fitohen ne kete bote dhe tjetren nga myslimanet qe do te zbatojne si duhet kete detyre me te cilen jane ngarkuar per te thirrur njerzit ne rrugen e shpetimit.Allahu i madherishem ne nje Ajet thote:

“Le te jete nga ju nje bashkesi qe fton me drejte,qe urdheron te mirat dhe ndalon te gabuarat.Vetem ata jane qe do te arrijne suksesin dhe shpetimin.”

(Al-i imran 3/104).

Gjithmone duhet te gjendet nje bashkesi ne mesin tuaj qe te “urdheroje gjerat e mira dhe te ngaloje ato te gabuarat” ,te ftoje ne te mbare dhe ti largoje njerzit nga e keqja,do tiu tregoje njerzve te drejten dhe do te jene aq te drejte sa do te largohen nga e keqja dhe mekatet sikurse ikin nga gjarperinjte e rrezikshem.Me nje shprehje tjeter ata do te jene si nje yll polar ne shoqerine qe do te jetojne.Anijet e kesaj shoqerie qe lundrojne ne oqeanin e kesaj jete te brendshme shoqerore duhet te ndjekin anijet e kesaj bashkesie,te pershtasin kursin e lundrimit me ta me qellim qe te kete shmangie dhe humbje sa me te vogla.Kjo bashkesi duhete te jete aq e motivuar sa qe ata do ti shohin te mahniten dhe ti vleresoje ata si nje permendore e mesimit te gjalle te urdherimit ne rruge te drejte dhe ruajtjen nga ajo e gabuar,qe te jene te besueshem.

Nese ne nje shoqeri skanje bashkesi qe te sillet dhe te jete gjithmone e tille ajo shoqeri ka marre fund,dhe deri sa te shfaqet ne saj nje bashkesi e tille ajo shoqeri ska mundesi te gjeje rrugen e drejte.Dua te ndalem edhe pak ne nje aspekt qe mendoj se eshte i rendesishem .Nese ne nje vend ska nje bashkesi qe urdheron ne te mira dhe ndalon te gabuarat,Allahu(xh,xh)garanton se populli i atij vendi do te jete i mbrojtur nga te gjitha fatkeqesite tokesore dhe qiellore.Nje garanci te tille ska se kush ta jape tjeter.Ja lajmi i Kuranit me kete ceshtje.

“Per sa kohe populli korrigjon vetveten,Zoti yt nuk e shkaterron vendin e tyre me te padrejte(Hud,11/117).Dhe une pas ketyre fjaleve te Kuranit duke u nisur dhe nga theniet e profeteve dhe te derguarve them se ne ate vend ku urdherohen gjera e mira dhe ndalohen gjerat e gabuara Zoti i Madherishem nuk leshohen fatkeqesi dhe probleme.Nese shoqeria meriton nje denim te madh per hater te asaj bashkesie fatkeqesia dhe problemet hiqen,pasi ajo bashkesi eshte ne nje lidhje komunikimi te vazhdueshem me Zotin e Madherishem,cdo cast dhe minute te jetes se tyre e kalojne duke urdheruar ne te drejte dhe ndaluar te gabuarat.Jane te shqetesuar dhe te trazuar ne tegjithe qenien e tyre dhe perpeliten te perthyer duke e bere si konstant mendimin”Kujt ,ku dhe si tju shpjegoj”.

Kur hane ,kur pine ,kur flene a zgjohen jane te pushtuar vetem nga ky mendim.

Sikur ekzistenca e tyre merr formen e ketij mendimi.Per sa kohe qe roberit e kesaj te vertete shetisin ne rradhet e shoqerise kjo e fundit eshte e mbajtur ngate gjitha fatkeqesite dhe problemet tokesore e qiellore.Nqs duam tejemi te sigurte duhet ti kthehemi menjehere detyres qe eshte edhe shkaku i krijimit tone.Duhet te dime pa medyshjen me te vogel qe cdo fatkeqesi vjen si rezultat i braktisjes se urdherimit per ne rruge te drejte dhe ndalimit ne ate te gabuar,dhe vetem atehere kur ti kthehemi realizimit te kesaj te fundit do te shpetojme nga cdo fatkeqesi.Asnje force tjeter adhurimi ska kete force magjike.Allahu i madherueshem mund te fundose ne thellesite e tokes nje person apo bashkesi qe ndoshta dhe fal namazin,viziton Qaben apo lexon lutje ndersa nje vend ku mund te jene shfaqur dhe dhjete persona te brengosur,te shqetesuar dhe qe kryejne detyrat e tyre eshte i siguruar dhe i mbrojtur nga Zoti i Madherueshem.

Per kete arsye disa burime izraelite transmetojne nje aspekt te tille:

“Kur u denua fisi i Hz Lut(a.s)ne mes tyre kishte mjaft njerez te shquar qe e kalonin naten duke u falur dhe diten duke agjeruar,por asnjeri prej tyre nuk e kryente detyren per te urdheruar gjerat e mira dhe per te ndaluar ato e keqija.Edhe kur fisi i Hz Shuajib(a.s) do te zhdukej kushedi sesa vete atje falnin namazin dhe agjeronin.

Nuk ka popull apo fis te jete shkaterruar apo zhdukur kur kjo detyre eshte kryer si duhet,dhe historia nuk jep ndonje shembull.Ne te ardhmen shpresoj qe ta zgjeroj edhe pak kete teme nen driten largpamese te ajeteve e haditheve.E verteta e thirrjes ne siperfaqen e tokes dhe nevoja qe ekziston per te ,mund te analizohet edhe nga nje prizem tjeter. Urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i atyre te keqija eshte dhe nje tregues qe njeriu eshte mekembesi i Allahut ne toke ,aq sa njeriu ka force te hyje ne materie duke u pajisur me karakter dhe nga vete karakteri i Allahut(xh xh).“Egoja“dhe“Uni“ jane vetem tek njeriu.Ai nepermjet shqisave perceptuese qe zoteron mundet ta njohe cilesite dhe madheshtine e Zotit permes fenomeneve te ndryshme duke gjetur dhe identitetin e tij te vertete.Identiteti qe i eshte dhene njeriut ,ajo qe zoteron edhe ndjenja e lirise qe buron prej saj eshte vetem nje njesi matese.Njeriu ne baze te ketyre permes linjave imagjinare do te njohe krijuesin ,Zotin dhe forcen qe ai ka per cdo gje dhe do te bindet.

Njeriu duke qene i pajisur me keto veti dalluese do te thote qe njeriu eshte mekembes.pastaj Allahu(xh xh)do tu drejtohej engjejve“une do te krijoj mekembes mbi toke“,dhe do te krijonte Hz Adem(a.s) si babain e te gjithe njerzimit.Duke i dhen te drejten e shfrytezimit te te mirave mbi toke do te caktonte mekembesin e tij ne nje fare menyre.I zgjedhuri smundet dhe sduhet te dale jashte kufijve qe i ka catuar zgjedhesi.pastaj ajo qe duhet te cdo njeri eshte caktur dhe sanksionuar permes urdherave hyjnor te transmetuar nga profetet.Per sa kohe qe njeriu vepron ne perputhje me urdherat dhe ligjet e caktuara ai ka realizuar si duhet dhene menyre te persosur misionin e dhene.

Hasan Basri Hazretleri permes nje hadithi te transmetuar hedh drite mbi kete ceshteje.ne hadith thuhet:

„Kush urdheron ne gjerat e mira dhe ndalon te keqijat eshte vasal(mekembes )i Allahut,i te derguarit te Allahut dhe i Kuranit te shenjte“.Eshte detyre e cdo njerit te kuptoje dhe te tregoje Allahun e Madherueshem,ta njohe dhe te beje ta njohin te tjeret dhe me sjelljen e tij te tregoje se i perket atij,gjithashtu dhe i kuptimit dhe i shpjegimit te derguarit te Allahut dhe i Kuranit.ne prizmin e detyres futet edhe venia ne jete e parimeve te percjella nga Allahu dhe i derguari i tij dhe perjetimi i tyre.Madje do thonim se ne te njeten kohe keto detyra jane edhe shkaku i krijimit te njeriut.Domethene njeriu permes urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te keqija realizon dhe detyren e tij ne te njejten mase.Te gjitha keto jane dhe ndermjetesues te rendesishem qe do te sigurojne fitimin e pelqimit te Allahut nga njeriu hap pas hapi.

Dyrre Bint-i Ebi Leheb(r.anha) tregon:“nje dite i derguari i Allahut po mbante fillimin e rradhes kur nje njeri hyn ne xhami dhe i drejtohet atij duke e pyetur:“Kush eshte me i miri nder njerzit?“I derguari i Allahut i pergjigjet kesaj pyetje ne kete menyre:“me i miri nder njerzit eshte ai qe urdheron gjerat e mira dhe ndalon ato te keqijat,ai qe lexon shume dhe ai qe ka frike nga Allahu“.

Vertete me i miri nder njerzit eshte ai qe ndalon gjerat e keqija dhe urdheron vetem per te mirat duke e bere kete te fundit nje preokupim te vazhdueshem,ai qe nate dite jeton me mundim per te ndaluar te keqen duke mos u dhene as mundesine me te vogel qe keto te keqija te shfaqen,ai qe orienton boten shpirterore ne kete drejtim duke u frikesuar shume nga Zoti ,ai qe jeton jeten e tij si nje meshirim i shpalljes Kuranore ,ai qe bashkon vendet ku lartesohet e verteta Kuranore duke vleresuar cdo mall dhe ngjarje nga ky prizem,ai qe interesohet dhe eshte i dashur me njerzit.Sipas mendimit tone kjo eshte detyra me e rendesishme.

Nese ndjejme ndonje interesim apo perkujdesje per njerzit tane duke treguar se jemi te dhimbshem ndaj tyre ,gjeja me e bukur per ta demostruar kete eshte qe te realizojme detyrimet qe kemi ndaj tyre.Gjeja me jetesore qe na del neve ne kete aspekt eshte ti urdherojme ne gjerat e mira dhe te ndalojme gjerat e gabuara.Atehere le te jepemi me mish e me shpirte qe ta realizojme kete kundrejte te gjithe njerzimit.

Pastaj kushdo qe merr persiper nje detyre te tille do te jete i shperblyer dhe i vleresuar nga Allahu i Madherueshem.Per kete Kurani Kerim thote keshtu:

„Nuk jane njelloj te gjithe njerzit qe besojne ne liber.Ka prej atyre qe kalojne naten mbi sexhde duke lexuar ajetet e Allahut ,keta besojne ne jeten e pertejme,ndalojne te keqen dhe nxitojne ne te miren.Ja ata jane nga te shpetuarit.“

(Ali imran 3/113,114).

Kuptohet qe kushdo qofshin ata qe e kryejne kete detyre ,qe besojne ne jeten e pertejme dhe ne vete Allahun do perfitoje nga shpallja Kuranore.A nuk jane ajetet e ngjashme me kete qe na udhezojne plote shpresa ne kete rruge?Njeriu i sotem ne vend te zemerimit,dhunes,shtypjes,rrahjes dhe vrasjes ka nevoje per zerin e ngrohte e keshillues,per dashuri,dhembshuri,kujdesje e fjale te embla.Nga ne sot pritet qe tu afrohemi njerzve me dashamiresi,te degjojme rekimet e brendshme shpirterore te njerzve dhe te ndajme shqetesimet e tyre si te ishin tonat.Nese realizohet kjo eshte arritur realizimi i nje aspirate te shume pritur nga mbare njerzimi.

Ajo qe mahnit qofte ne lindje apo perendim eshte afrimi,kuptimi dhe perafrimi i fese islame.Si brenda dhe jashte ne nje mase relativisht te konsiderueshme shihet kthimi i njerzve ne fe.Sexhadet dhe shamite e harruara deri me dje sot ndajne me njerzit e bere njesh me to trishtimin e se djeshmesh,dhe kjo duke kaluar ne nje mase te gjere do te mund te hapet me shpejtesi gjithandej.Te gjitha keto duke qene padyshim shembuj konkret bejne qe zemrat te mbushen me dashuri e gezim.Sjelljet e papelqyeshme dhe te neveritshme sikurse skane patur ndikim dje sdo kee as sot dhe as neser.

Une kam degjuar se kane shpetuar shume duke gjetur rrugen e drejte ne fene islame te cilet sdo te perfitonin nga te mirat qe jep besimi nese do te vriteshin dje dhe do te shpreheshin“Shyqyr Zotit qe nuk vdiqem ne anen tjeter ne kohen e kaosit,se do te humbisnim jeten ne kete bote dhe ne tjetern.“

Eshte mjaft domethenese pergjigjia qe nje nga shokete profetit i jep nje tjetri ne lidhe me vrasjen e njerit nga shoket e profetit ne kohen e injorances te kryer nga ky i fundit.“Ti me qorton mua per ate veprim kur nepermjet dores time Allahu e coi ne parajse sepse ai ra Shehid.Po siku te vdisja une si do te vente halli im?Pasi une do te isha mosbesimtar ate dite dhe do te perfundoja ne ferr perjetesisht...“

Ne fakt nese do te bisedonit me dike qe ka fituar besimin pas nje periudhe erresire mosbesimi do te degjonit te njejtin ze.Cfare mendojne ata njerez teksa vene koken ne sexhde e qajne me denese kur kujtojne veprimet e tyre te gabuara ne te shkuaren?Te them te drejten jam shume kureshtar ta mesoj. Ne lidhje me kete ceshtje do mundohem te sjell nje shembull nga“shekulli i lumturise“.

Amr b. As(r.a)eshte nje nga shoket e profetit qe ka patur nje jete te gjate e te frytshme.Ne shtratin e vdekjes ishte aq i shqetesuar saqe spo gjente prehje.Abdulla b. Amr b. As(r.a) nje nga dijetaret e shquar dhe i biri i ketij gjeniu te politikes dhe nje ushtaraku te vjeter i drejtohet te jatit:“Baba!Ti zemeroheshe shume dhe ste pelqenin njerzit qe trembeshin nga vdekja gjate jetes.Tani shoh se edhe ti po perjeton te njejtin shqetesim.“Amr b.As(r.a)qe po jetonte castet e fundit ne shtratin e vdekjes i pergjigjet:

„Ne jete kam kaluar tre faza te rendesishme qe me shtyne te perjetoj emocione te ndryshme.Fazen e pare e kalova ne mosbesim dhe slashe te keqe pa bere kunder te derguarit te Allahut(s.a.s)dhe atyre qe besonin.Ne cdo vend u dilja perpara ,madje i ndoqa dhe si lashe te qete dhe kur u larguan ne Abisini.Ne cdo beteje u rreshtova perballe myslymaneve dhe shume nga ta qe ishin me mua vdiqen ne mosbesm.Zoti me ruati dhe me tregoi rrugen e drejte.Ngaqe nuk vdiqa ne ate kohe e kam falenderuar e lavderuar Zotin nate e dite.

Ne fazen e dyte kam qene gjithmone te te Derguarit e Allahut dhe sjam ndare nga ai ne asnje moment.Ne kete faze kam jetuar nje jete te ndershme e te drejte dhe shume nga Sahabet e tyre vdiqen ne kete kohe .Me vjen keq,dhe mendimi:“sikur te kisha vdekur ne ate kohe“me ka munduar gjate.

Ne fazen e trete Profet( s.a.s) nuk ishte ne mesin tone pasi kishte shtegetuar ne vendin e me te larteve,dhe mundoheshim te zgjidhnim vete problemet qe dilnin ne ate kohe.Per shume gjera nuk jame i qete shpirterisht dhe vdekja me erdhi ne kete faze.Ja per kete sjam i qete.

Ne sot jemi deshmitare me shume se ne cdo epoke tjeter te njerzve qe i drejtohen me lutje falenderimi e perulen me nderim para Allahut te madherueshem qe nuk vdiqen ne ate faze te erret qe Amr b.As(r.a) falenderonte Allahun qe nuk kishte vdekur.Nes atyre njrzve do te mund tju pergatisnim nje jete te sigurte ne fazen e dyte e te trete do te mund tju mundesonim qe edhe momentet e fundit ti kalni ne te njeten ndjenje falenderimi dhe lavderimi.

Ne kete sherbim nuk ka kufi. Per ata qe synojne te jene besniket e dashamiresise ...Besnik dashamiresie eshte ai qe hero qe ja perkushton jeten misionit te afrimit te njerzve me Zotin. Preokupimi i tij kryesor eshte ti beje njerzit te duan Zotin dhe tu hape atyre rrugen per ne perjetesi. Ne ditet e sotme eshte bere mjaft e rendesishme detyra qe i bie ketij heroi. Pavarsisht se ne shume vende shihet nje kthim dhe drrejtin drejt fese dhe kjo neve na jep shprese,njerzit jetojne shume larg Zotit. Detyra per ti shpetuar ata nga ky kurth eshte mjaft e veshtire por dhe mjaft e dobishme. Sikurse seshte e lehte ti thuash dikujt ne nje ambjent mbytes e vrases “rri se je mire “eshte edhe me e veshtire te ruash brezat qe po rreshqasin drejt ketij kurthi,ti besh ata te mbajnr te forte lidhjen me Zotin dhe te paprekshme pasurine e tyre shpirterore. Eshtedeyrim moral perne per it kaluar keto veshtiresi. Dashuria,mirekuptimi dhe toleranca jane mjaft te rende3sishme per te kaluar veshtiresite. Perballe nesh kemi shume njerez qe jane ne mes te fitimit ose humbjes se jetes se perjetshme,dhe ne duam qe ata te fitojne ate ,pavarsisht se se kane kuptuar ende rrezikun qe ju kanoset. Madje shpesh here na kundervihen,zemerohen me ne,dhe na paragjykojne ne perpjekjet dhe synimet tona. Nese u pergjigjemi me te njejten monedhe ata do te humbasin jeten e perjetshme. Per ta kuptuar se ndodhen ne nje pike aq kritike do ta kuptonin perpjekjen tone e do te vraponin drejt nesh duke na mbushur zemrat me gezim dhe megjithse me paragjykimet dhe kunderveniet e tyre ne duhet te kembengulim ne perpjekjet tona. Dhe profetet ,te derguarit dhe njerzit qe i kane perkushtuar jeten kesaj rruge ,qe jane si diell e hene ne qiell e hene ne qiellin njerzor kane vepruar ne kete menyre. Ashtu tronditja dhe renkimi i heshtu i Hz Nuh(a.s) kur dallga i rrembeu te birin qe duke mos kuptuar rrezikun e mbytjes kembengulte pre te mos hypur ne anije dhe sot perballe mijera ngjarjeve qe po ndodhin sot duhet te ndjehemi njelloj. Patjeter qe duhet te jete domethenese per besniket e dashamiresise shqetesimi dhe preokupimi i HZ Ibrahimit(a.s) perkundrejte te jatit qe adhuronte idhuj dhe perpjekja e tij qe ne cdo menyre ti tregoje atij te verteten .Madje nuk duhet te na hiqet nga syte gjedja e P rofetit teksai shqetesuar do ti luftoje xhaxhait te tij Ebu Talibit i cili e kishte mbrojtur dhe strehuar per mese 40 vjet “Xhaxha i dashur qofte dhe nje hereme prano mua (si profet) qe diten e gjykimit te mund te ndermjetsoj per ty” .Dhe serisht ai i cili perkundrejt fisit te tij qe e kishte perndjekur dhe debuar do tju pergjigjem me dashuri dhe perkujdesje duke u bere serisht ai fitues sepse rruga e shpetimit dhe e fitimit te jetes se perjatshme te miljona njeresve do te kalonte nga kjo ure durimi.Po kjo detyre e shenjte eshte nje detyre per besniket e dashamirsise.Eshte detyre e figurave te shquara qe si meshirues te dashuris dhe perkujdesjes nuk do te gjenin as ne parajse prehje nese sdo mund tju tregonin rrugen e shpetimit individeve te shoqerise ku jetonin ,eshte detyre e atyre qe braktisin deshiren per te jetuar qe te ndihmojne te tjeret te jetojne.....eshte detyre e atyre vullnetareve te dashamirsise qe thone “Nese shoh shpetimin e besimit te popullit tim do te pranoja te digjem ne plaget e ferrit .Sepse ndersa trupi do digjej shpirti do te behej mal nga gezimi.Nese nuk shoh shpetimin e besimit te popullit tim nuk e dua as parajsen se edhe ajo per mua do te ishte si burg...”dhe detyre e te perkushtuarve ne rrugen e ZOTIT qe shprehen “O ZOT ma zmadho aq shume trupin sa te nxe gjith ferrin e te mos hyje aty krijese tjeter “.

Nese praktikisht realizmi i ketyre fjaleve eshte i pamundur dhe te jete qofte dhe nje shfaqe momentale e gjendjes shpirterore ,eshte mjaft e rendesishme pasi shpreh dashurine e pakufishme te ketyre njeresve per popullin e njerezit e tyre .

Trasmetohet se kur i Derguari i Allahut (s.a.s) ka degjuar se nje pjese e popullit te tij do hyje ne ferr ka rene ne sexhde dhe ka thirrur “Populli im!Populli im!”

Cfare dhembshurie eshte kjo qe e ben te haroje parajsen,hyjnite e shume gjerate bukura te asaj bote dhe ne ate moment te filloje te qaje pareshtur. Dhe derisa te thuhet”Tashme ngrije koken! Ndermjeteso dhe ndermjetesimi do te pranohet!” Ai sdo te ngreje koken nga toka dhe do te qaje me denese duke thirrur “Populli im!Populli im!” Kjo ishte shprehja e meshires dhe dhembshurise se ketij njeriu te larte ndaj popullit te tij. Kjo e ben ate besnikun e dhembshurise me te madhin. Asgje smund te behet nga keta nes nuk kalohet mire me njerzit,nuk gjendet rruge per tu marre me problemet personale,me lumturi familjare dhe preokupimi jetesor duke qare dhe hallet me njerzit. Pa qene nje besnik dhembshurie eshte e pamundur te behet sic duhet detyra per te urdheruar ne te mire dhe per te ndaluar gjerat e gabuara.

3.Thirrja (Tebliğ) eshte dhurata me me vlere.

Po ta vleresonim thirrjen nga prizmi i te qenit nje dhurate do te mund te thonim keto gjera:Te aferme tuaj ne raste te vecanta si festa ,gezime e dasma u jepni dhurata. Para se te zgjidhni nje dhurate do te tregoheni te kujdesshem qe te coni nje dhurate te goditur duke u menduar shume per ta gjetur ate dhurate. Ky eshte nje veprim normal dhe mjaft i goditur sepse jo vetem do te jepnit nje dhurate por do te plotesonit nje nevoje te personit nepermjet asaj dhurate. Ne jeten e perditshme kur planifikoni te bisedoni me njerzit e se njejetes rruge duhet te tregoheni po aq te kujdesshem sa ne perzgjedhes te nje dhurate qe mund tju parashtroni ato gjera per te cilat kane me shume nevoje. Pa harruar se njeriu i sotem ka nevoje per me shume per nej fjale te mire e keshille. Dhe dhurata me e vlefshme eshte urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i atyre te gabuara. Per kete qellim per realizimin sa me te mire te kesaj detyre te larte personat te percaktojne si duhet nevoja e tyre. Ne te kundert dhe gjerat e mira do ti duken si me te keqijat duke patur nje ndikim negativ. Ska vlere te flasesh per gjera te medha nje personi pa i qartesuar mendimet nese ai eshte dhene pas mendimeve e fiksimeve te ndryshme ideologjike

Si tedepertojme lirisht drita e yjeve te botes shpirterore ne nje zemer qe i ka mbyllur portat. Per tju afruar nje njeriu duhet te dime mire se per cfare ka nevoje,me qellim qe fjalet qe do ti thuhen ta beje te mendohet,ta trondisin dhe ta sjellin ne vete. Ndonjehere thirrjet shpirterore plot shqetesim mund te sjellin ne vete dhe e nxisin tekuptoje boshllekun qe ka. E cdhurate mund te kete me teper vlere se ato fjale tebukura dhe ajo thirrje shpirterore plot shqetesim qe mund ta sjellin ne vete ate njeri. Jane ato fjale qe do ti thone ndal nje drejtimi te gabuar duke e drejtuar ne rruge e duhur. Udhezimi ne te drejte eshte dhurata me e rendesishme ne gjithe dhuratat duke qene dhe vete sinteza kuptimplote e “te urdhetuaritte gjerave te mira dhe ndalimit te te gabuarave.”

Buhari dhe muslim se bashku transmetojne kete ngjarje:

“ Beteja e Hajberit vazhdonte per dite me rradhe duke mos patur asnje rezultat pozititv pasi cifutet e Hajberit rezistonin me gjithe forcen. Nje dite i Derguari i Allahut(s.a.s) tha:” Neser do ta mbaje flamurin ai qe e do Allahun dhe te Derguarin por edhe qe Allahu dhe i Derguari e duan ate”. Kjo per nje Sahabi ishte surpriza me e madhe dhe cdo njeri e deshironte me te madhe qe ky nder ti perkiste atij. Ata do te vendosnin vellane besimtar para vetes se tyre ne cdo ceshtje,p.sh ai qe kishte me shume nevoje per nje pike uje ne castet e funditdo te kerkonte qe ajo pike uji ti jepej vellait aty prane qe renkonte “Uje”. Do ti jepnin vellait besimtar me gjithe zemer,pasurine,pronen e cdo gje por fjala qe thuhet sot ishte sihariqi i garantueshmerise te te qenit i dashur per Allahun dhe te Derguarin(s.a.s). asnjeri sdeshte qe ta humbiste kete shanc dhe smund te vinte vellane para ne kete ceshtje uke aspiruar qete ishte vete ai qe do ti takonte ku nder i madh. Madje dhe Hz Omer(r.a)njeriu me karakter stoik ne lidhje me kete do te thoshte:

“Asgje per tu dukur sma deshte shpirti dhe as qe me shkoi ne mendje qe te me dorezohej mua flamuri pasi pas sja ishte garancia e te qenit i dashur nga Allahu dhe i Derguari(s.a.s). sahabet skishin mundur te flinin deri ne mengjes duke menduar te emocionuar “valle kujt do ti takonte ky nder i madh”? Dhe te nesermen me te njeten aspirate kishin zene rreshtat e pare ne faljen e mengjesit. Pas Namazit flamuri do ti jepej atij qe i perkiste . pas faljes kur i Derguari i Allahut do te kthehej nga xhemati te gjithe syte do te perqendroheshin te i pushtetshmi ite dy boterave dhe do prisnin me padyrim fjalet qe do dilnin nga goja e tij. Pas pak buzet do te leviznin dhe nga goja qe kundermonte arome parajse do te dilte nje fjale e vetme mjaft e rendesishme qe do ishte emri i njeriut me me fat ne bote. Emocionet kishin arritur kulmin dhe casti i shumepritur kishte ardhur, i Derguari i Allahut me zerin e tij te sjellshem e plot takt do te pyeste:’Kush eshte Aliu?” tashme cdo gje ishte e qarte ,njeriu me me fat ishte Hz Aliu(r.a) por ama kishin shpres akoma se Hz Aliu(r.a) ishte i semure nga nje semundje shume e rende ne sy. Zoteria yne e thirri prane tij dhe me gishtat e bekuar e i preku syte pasi i afroi te goja dheHz Aliu(r.a) u sherua duke mos vuajtur me nga ky shqetesim gjate gjithe jetes. Si rezultat flamuroi kishte kaluar ne duart e atij qe duhej dhe Hz Aliu(r.a) u nis drejt hajberit. Papritur u kthye dhe ju drejtua te Derguarit te Allahut(s.a.s):“O i Derguar i Allahut!Mbi cfare gjeje te lufto me ta?Cfare propozimi mund tju dergoj atyre?” I pushtetshmi i dy boteve i dha kete pergjigje:

“ Deri sa te shkosh te ata mos e fillo menjehere luftimin. Pastaj ftoi te behen myslyman. Ne qofte se pranojne gjaku dhe malli i tyre eshte i mbrojtur. E drejta dhe drejtesia e jetes se pertejme i perket Allahut. O Ali?betohem per Zotin se ai qe shpeton permes teje eshte me me vlere se si qe mund te harxhoje ne rrugen e Allahut siperfaqen e tokes plot me deve te kuqe.”

Qe nga ajo dite e gjere me sot cdo ushtar i ushtrise islame kudo dhe kurdo qe te pergatitet per beteje duhet ta degjoje mire kete mesazh dhe e ka tedetyrueshme te veproje sipas ketij urdheri. Duke marre parasysh ato qe ka bere i Derguari i Allahut nga njera ane,dhenga ana tjeter ngjarje te mbushura plot ne epokat para nesh shohim se urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i gjerave te gabuara eshte praktikuar sistematikisht. Ne vendin qe mendohet te shpetohet para ushttrise do te cohen ekipet e shpetimit te cilet duke cuar drejtesi e zbusin atmosferen ne dobi te myslimaneve. Nes kjo rruge per perhapjen e islamit jep rezultat ai vend futet vete ne bashkesine islame,nes pala tjeter reziton dhe pengon ne hapjen eislamit atehere kalohet ne gjendjen per te triumfuar duke u sjelle sipas principeve te lartpermenduara. Pra para se gjithash atyre u behet thirrje per te perqafuar islamin pasi te jesh ndermjetes per shpetimin e dikujt eshte me me vlere se te harxhosh ne rugen e Allahut siperfaqen e tokes plot medeve te kuqe.

Si rezultat per nje mysliman dhurata me e bukur qe mund ti ofrohet njerzimit sikurse e paraqitem me lart e shte realizimi i detyres te urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimin e gjerave te gabuara. Pa prishur raportin ne cdo kusht a ambjent qofte kryerja e kesa detyre me tolerance e mirekuptim ,pa renene pesimizem ,merzitur apo demoralizuar eshte dhurata me e madhe dhe meme vlere.

4. Thirrja kerkon vazhdueshmeri.

Detyra e te urdheruarit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te gabuara kerkon vazhdueshmeri dhe durim. Nje nje Ajet kjo shprehet keshtu:

“Ju jeni nje popull i mbare qe beson Allahun, ka dale per njerzit , urdheron te miren dhe ndalon te gabuaren. ”(Ali imran,3/100).

Po te shqyrtohen me me kujdes thenjet qe permenden ne Ajet do te kuptohej me mire kuptimi Kuranor i percaktimeve te mesiperme. ”Kyntym”qe perdoret ne arabisht do te thote “u bete”. Zgjedhja e fjales qe do te thote u bete dhe “jo ishit” ne Ajetin Kuranor eshte mjaft kuptimplote. Behet fjale per nje kthim me pas ,(kejnuret)pra ne fillim nuk ishit por u kthyet me pas, se ska as ndonje kenaqesi te qenurit qe ne fillim. Ato qe perftohen me vone kane vlere, atehere vazhdueshmeria e kesaj gjendjeje lidhet me pranine e kushteve qe e perfitojne ate gjendje.

“ Ju u bete me te miret nder popujt “. Ky eshte tipar i fituar me vone ndaj dhe mund te humbase. Miresia eshte dicka e trashegueshme. Ne skemi ndonje diference nga ai qe lind ne Moske apo ne ndonje vend tjeter , te gjithe jemi krijesa te formuara nga nje pike e ngjizur. Ndersa anen tone shpirterore dhe karakterin tone e ben ndryshe nje faktor tjeter duke na vecuar nga njerzit e tjere.

Ketu me neve nenkuptohet i gjithe populli qe beson i cili eshte i paisur me miresi qe ne zanafille. Por kjo vecori seshte dicka e meshiruar dhe e rrjenjosur mire ne karakterin e njeriut, kjo bashkesi ka trasheguar disa kushte dhe ka arritur nje nivel te tille i cili ndonese i arritur ne disa kushte nuk garanton vazhdueshmeri. Nese braktisen keto kushte humbet edhe kjo vecori.

Zoti i Madherueshem nepermjet shprehjes, nese zbatoni urdherin ne te mire dhe ndaloni te gabuaren do te jeni me te miret ,nenkupton edhe kushtin e pare qe na ben ndryshe. Nga ky kusht i pare dhe duke pare dhe te kunderten e Ajetit dhe duke u munduar ti japim nje shpjegim do thonim se “Ne qofte se nuk urdheroni ne te mire dhe ndaloni te keqen do te beheni me te keqinjte nder njerzit”. I Derguari(s.a.s) e forcon edhe me teper kete nepermjet shume haditheve te transmetuara dhe shume ngjarjeve te lidhura me Sahabet. P.sh ky popull qe e ka patur per nder puthjen e uzengjise se kalit per sakohe ka urdheruar ne te mire dhe ka ndaluar te gabuaren ka mbetur gjithmone i larte dhe kur ka braktisur kete detyre ka arritur ne nje gjendje sa te puthe uzengjizen e nje kali. Besoj se dhe gjendja e mjeruar dhe prapambetja ne shume drejtime jetesore te botes islame duhet te jete nje mangesi e kesaj detyre jetesore.

Nese lihet kjo detyre nderpritet begatia ,mendimete behen te paqendrueshme dhe gjykimet behen te pavlere, cdo jaleedhene mbetet njegenjeshter e kote. Mund te thuhen mjaft fjale magjike dhe te medhaja por nese ato fjale nuk vihen ne praktike su mbetet asnje lloj vlere. Keto cojne ne nderprerjen ekesaj begatie pasi humbja e frymezimit ne mendime dhe ide cojne ne prapambetje dhe regres si ne planin kulturor dhe ne planin teknik. Sot eshte bere dicka e pashmangshme e fatit te myslimaneve qe te jene te varur ne dhume fusha duke kerkuar ndihmen e tjereve. Rrejna ne boten islame fillon njekohesisht me shkeputjen nga besimi. Me tutje do te mundohemi te analizojme kete gjeresisht duke u munduar ta ilustrojme me shume shembuj. Duke shqyrtuar me kujdes aspektet qe preken ne Ajet le te kthehemi ne ceshtjen kryesore.Ajeti i mesiperm thekson se detyra e te urdheruarit ne te mire dhe i ndalimit te gabuarave kerkon nje vazhdueshmeri. Ne nje tradite thuhet keshtu duke perforcuar kete mendim :”Nese shihni nje te keqe largojeni me dore. Po nuk mundet largojeni me te thene. Po smundet prape largojeni me zemer por dijeni se jeni te dobet ne besim”.

E keqe(Mynker) eshte gjithshka e papelqyeshme ne fene islame. Ndaj cdo myslyman duhet te nderhyje ne dicka te papelqyeshme nga feja. Realizimi i kesaj varet nga kushtet ne te cilat ndodh kjo e keqe. Sidoqofte duhet te kete perpjekje per te ndryhuar kete te keqe dhe kjo kerkon vazhdueshmeri. Besimtarit i del qe ne rradhe te pare re mundet ta largoje te keqen me dore,nes smundet ta largoje me fjale dhe smundet per kete ta largoje me zemer duke shfaqur besim te dobet. Pas kesaj as qe mund te behet fjale per besim pasi pajtimi me te keqen eshte shenje largimi nga besimi. Largimi me zemer duhet te kuptohet keshtu. Njeriu ben cmos te mos gjendet ne te njetin vend me nje person i cili e ben te ndjehet keq, duke mos dashur te ndaje asnje mendim apo opinjon. Dashuria dhe zemerimi smund te ndjehen ne te njejten kohe, ate qe urrejme smund ta ndjejme prane. Besimtari qe spajtohet me te keqen arrin te ruaje gjendjen e tij shpirterore, por seshte vetem kjo ajo qe pritet nga ky besimtar. Moepajtimi me zemer duhet te pasohet nga nje e thene ose nga nje veprim konkret. Po edhe ky mospajtim me zemer eshte nje tregues i fatit qe e keqja eshte e keqe. Ajo smund te jete e pranueshme nga besimi, smund te pelqehet nga besimtari. Ajo smund te heshte apo te beje sikur se sheh kur nje e keqe e tille behet edhe nga njerzit e tij, pasi kjo do ta bente edhe ate bashkfajtor. Besimtari duhet te jete ne nje reflektim te vazhdueshem. Ajeti dhe Hadithi neve na japin neve kete mesim.

Njeriu mund ta beje kete me dore dhe me gjuhe, me te shoqen dhe femijet pasi eshte me i lire ti perdore te dyja. Ne ato vende ku dora smund te perdoret duhet te vihet ne perdorim gjuha. Kjo metode duhet te perdoret me gjakun e afert. Nese smund ta beje kete duhet ta beje nje analize te mardhenjeve shpirterore qe e lidhin me te. Kjo mund te quhet nje bojkot sepse ai qe ben vepra te keqija e ka shkeputur lidhjen qe ka meZotin. Besimtari ndaj atyre personave qe shkepusin lidhjen qe kane me Zotin duhet te zene nje pozicion kritikues dhe qortues. Pasi lidhjen qe kane me ata njerez duhet ta pershtase me lidhjen qe ka me Zotin. Raporti me njerzit me njerzit qe shkepusin lidhjen me Zotin dhe te Derguarin e Allahut(s.a.s) duhet kaluar edhe nje here parasysh.

Dhe Sahabet vepronin ne te njejten menyre. Kur po debatoj ne lidhje me roberit e betejes se Bedrit mendimi i Hz Omerit(r.a) eshte shembulli me i spikatur i saj.

“O i Derguari i Allahut,cdo njerin dorezoua te afermve te tyre dhe ta mbarojne ata kete pune. Hz Hamzase dhe Aliut jepu vellezerit e tyre ti vrasin ndersa mua mi jep kusherinjte e mi qe tu jap denimin qe meritojne. Sepse keta rober jane armiqte te islami dhe seshte e drejte te mos i denojme.”

Ne fund te debatit ky mendim sdo pranohej por ja vlen te permendet si nje ragim i duhur i nje besimtari i veprimeve te keqija. Po ta permbledhim besimtari duhet te marre si njesi matesi raportin qe kane njerzit me Zotin per te ndertuar nje raport dhe nje lidhje me ta. Ju smund te keni nje miqesi te mirefillte me njerzit qe jane larg Zotit. Veprimi me i vogel eshte mospajtimi me zemrat dhe kjo kerkon nje vazhdimesi. Dhe ne duhet te sillemi si Sahabet. Nese ne nje krah te peshores eshte dashuria per Allahun dhe te Derguarin e tij(s.a.s) dhe ne krahun tjeter jane njerzit tone te afert por qe jane larg Zotit pa nderhyrjen me te vogel dashuria ndaj Allahut dhe te derguarit duhet te triumfoje. Por jo vetem ne aspekin e dashurise me ane te urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te keqija e verteta dhe drejtesia duhet mbajtur mbi gjithshka,aty ku arrin dora te perdoret dora,aty ku fjala ndikon me shume te predoret fjala,dhe aty ku asnjera nga te dyja skane ndikim duhet te nderpritet raporti qe ekziston dhe cdo lidhje dhe afrimitet duhet te vleresohet edhe nje here. Nese raporti qe ekziston me nje person bie ne kundershtim me raportin kundrejt Allahut(xh,xh) dhe te Derguarit te Allahut ky raport do ta demtoje ate person. Ne anen tjeter kjo detyre ka edhe aspektin shoqeror. Urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i gjerave te gabuara futet dhe ne pergjegjesite e vazhdueshme qe ka shteti. Shteti eshte nje organizim qe mund ta largoje te keqen duke nderhyre praktikisht. Shteti eshte i plotefuqishem per te rregulluar me doren e tij semundjen shoqerore,si prostitucionin,alkolin,bixhozin dhe shume te keqija te tjera. Ne ato vende ku individi sarrin dot shteti vepron mjaft lehte. Asnje individ smund te gjykoje dike per tradheti bashkeshortore por konsumim alkoli apo lojra bixhozi dhe smund ti ndaloje keto me doren e tij keto te keqija. Me lart e permendem se ku mund te nderhyje individi por tani po e marrim ceshtjen nenje plan shoqeror me te gjere dhe ne kete aspekt kjo detyre e larte mund te merret persiper vetem nga shteti duke qene detyra parimtare e tij. Cdo shtet per gjate gjithe ekzistences se tij duhet te kryeje si duhet detyren e tij. Nese shteti tregohet i dobet per realizimin e kesaj detyre populli duhet te ngreje zerin e tij dhe ne zgjedhje duhet te jape reagimin e tij permes votes. Kjo nga nje ane formon frontin per te urdheruar nete mira dhe ndaluar ta gabuarat. Ja vlen te citohet nje panorame e jetuar ne shekullin e lumturise. Sad b.Ebi Vakkas(r.a) eshte nje nga Sahabet e shperthyer ne parajse. Ne kohen e Hz Homerit(r.a)eshte nje nga ryekomandantet e ushtrise qe clironte tiranin duke u bere dhe administratori rajonal i kesaj province. Duke qene se te dera kishte vendosur nje roje populli ankohet tek Hz Omer(r.a) dhe kerkojne ta takojne pa ndermjetes. Hz Omer(r.a) pyet nese ka ndonje tjeter dhe i thone qe nuk fal namazin mete tjeret. Sigurisht ky ishte opinioni i tyre pasi as qe mund te mendohej qe nje Sahab si Sad b.Ebi vakas nuk falte namaz mete tjeret. Ajo qe dua te them eshte sesi populli kontrollon te zgjedhurit dhe drejtuesit e tij. Dhe ka nje kontroll reciprok mes popullit dhe shtetit. Ne kete menyre sigurohet edhe drejtesia e rendit shoqeror por edhe shteti me popullin ruhen nga e keqja. Po te analizojme situaten aktuale ne boten islame do te shohim se as shteti as populli nuk luajne rolet e tyre kryesore. Nderkohe qe njerzit po kryejne paturpesite nga me te ndryshmet shteti mbetet i pafuqishem per te vepruar madje edhe nen emertime e tituj te ndryshem arrin te nxjerre dhe ligje per mbrojtjen e tyre. Ka shembuj reale ku mjaft te keqija kryhen permes dores se shtetit ne mjaft vende. Detyra kryesore e shtetit eshte ruajtja e rendit dhe e moralit shoqeror permes ligjeve ndeshkimore per abuzuesit. Individi mund te denoje ne emrin e tij ate qe vjedh ,qe mashtron ,grabit apo tradhton pasi atehere do te behej nje kaos i vertete ku gjithsecili do te dilte rugeve per te vendosur drejtesi duke vrare kedo qe ai mendon qe eshte gabim.

Permes kesa kuptojme se urdherimi igjerave te mira dhe ndalimit te te gabuarave ka nje kufi qe arrin nivelin shteteror dhe aty vetem shteti mund te nderhyje. Ka edhe nje dimension qe mund te realizohet edhe nga individi duke perdorur gjuhen dhe mospajtimin me zemer. Eshte nje pergjegjesi individuale shoqerore qe te tregohen te keqijat e marrdhenjes jashte marteses

,vjedhjes,grabitjes e mashtrimit dhe te tregohet perpjekje per te penguar perhapjen e ketyre semundjeve te keqija shoqerore. Nese veprimi me dore eshte nje detyre meteper shteterore ,largimi me goje lidhet ngushte me veprimin e besimtareve. Ne aspektin e pergjithshem klasa e dijetareve ka nje pergjegjesi dhe me te madhe ne lidhje me kete aspekt. Ata qe mbeten ne gjendjen e trete te veprimit ne zemer jane te vobektit dhe te pafuqishmit. Nese i gjithe populli mjaftohet vetem me nje mosaprovim me zemer kundrejt te keqijave qe ndodhin atehere ai popull eshte i vobekte dhe i dobet. Sikurs kjo detyre u shkallezua ne tre shtresa dhe per njeriun mund te bejme nje ndarje me tre nivele. Ndonjehere del nje situate ku individi duhet te nderhyje konkretisht. Le te themi dikush ka hapur nje qender te lojrave te fatit pa lejen e shtetit. Ti shkosh ketij personi dhe ti thuash nese nuk e mbyll kete qender do ta padisesh ne shtet eshte nje veprim me dore i individit. Nese kjo qender eshte hapur me leje nga shteti dhe individi ska force per ta mbyllur kete aktivitet personit pergjegjes duhet ti shpjegohet te keqijat e ketij veprimi me anen e gjuhes. Nese edhe kete here eshte e pamundur atehere duhet te nderpritet cdo lloj kontakti me kete person duke patur dhepergjegjesi per te larguar edhe te tjeret nga ky njeri dhe nefund ska vend per nje ceshtje te katert. Nga sa u tha me siper nga cdo prizem qe do ta shohim kete ceshtje vazhdueshmeria qe kerkon Ajeti „u befte“ eshte evident ne cdo situate. Aty ku forca sna mjafton ku shteti nuk nderhyn ne keto ceshtje ,ne kohet ku mbare populli e ka braktisur kete detyre te shenjte eshte obligim moral per ta realizuar kete detyre me ane te gjuhes dhe zemres. Sduhet ta harrojme qe fitorja me te diturit vjen nga bindja e jo me detyrim.

5.Dimensioni i thirrjes ndaj Zotit dhe ndaj popullit.

Te urdheruarit e gjerave te mira dhe ndalimit i gjerave te keqija eshte nje detyrim qe duhet te behet per detyrim te Allahut (xh.xh) ose per llogari te drejtesise se perbashket te zbritur nga Allahu (xh,xh) ne mes te njerzve. Se pari pergjegjesia per thirrje dhe shpetim eshte nje detyre qe duhet realizuar kundrejt Allahut(xh,xh). Atehere cdo besimtar duhet te vrapoje pas saj ashtu sikur vepron pas namazit. Kur urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i gjerave te keqija lihet pas dore dhe kur e keqja pushton vendin gjithandej kjo detyre behet edhe me e rendesishme se detyrimet personale si namazi, haxhi dhe dhenia e zekatit, per te cilat as qe mund te flitet kur lihet kjo detyre kryesore. Ne ato raste kur te mirat ndalohen dhe stimulohet e keqja kjo detyre behet nje nga pergjegjesite qe i interesojne popullit ne keto etapa te erreta. Personalisht ne ditet e sotme nuk di ndonje detyre me te larte e me fisnike se kjo detyre. Kam bindjen se ata qe e kalojne jeten duke u mbushur perplot ne kete detyre do te sigurojne dhe kete jete dhe ate te pertejme. Qofte duke ju falur njerzve ose duke i keshilluar permes librave, secili duhete ta realizoje sa me mire kete detyre. Pavarsisht nga metoda dhe teknika qe do te perdoret duke u perpjekur per te urdheruar ne te mire dhe ndaluar te keqen duhet te veprohet me mjaft takt dhe politike. Pasi vazhdueshmeria dhe ndikimi i dickaje eshte ne perpjesetim te drejte me sjellen e duhur e me takt. Nese kjo detyre e shenjte nuk do te realizohet me sinqeritet dhe perkushtim asnjehere s’do te arrihen rezultatet e duhura, madje ne diten e gjykimit do te jete pergjegjesi per vete personin. Ata qe urdheruarojne ne te mire dhe ndalojne te gabuaren sikurse thuhet edhe ne hadith “Eshte ne rrugen e duhur ai qe ben perpjekje ne drejtimin qe te lartesojne emrin e shenjte te Zotit” duhet te kete parasysh qe lufta dhe perpjekja qe bejne, te behet vetem ne emrin e Zotit duke mos e ngaterruar me veprimet dhe qellimet e tjera, duke ngritur cdo sistem pune mbi kete. Parim themelor-konviktet, shkollat dhe qendrat e edukimit dhe shume institucione qe do te ndertohen ne te ardhmen sipas nevojes duhet te kene vetem qellimin per te ralizuar kete detyre te shenjte sikurse duhet. Cdo institucion arsimor dhe qender sherbimi duhet te edukoje me normat me te larta brezin e ri dhe te mbushin mangesite dhe boshlleqet shpirterore me qellim qe te mos i japin mundesi kaosit dhe cthurjes shoqerore te leshojne rrenje ne mesin tone. Cdo perpjekje per tu sherbyer njerzve duhet te jete si nje prite per te zbutur sulmin e te keqes. Kjo eshte rruga e vetme per ta ndaluar dhe shkaterruar te keqen ne emer te mendimit, opinionit dhe veprimeve konkrete. Dua te theksoj faktin se nese ne se mbushim kete boshllek dhe si dalim te keqes dhe shthurjes para per ti thene qe ketu s’mund te kalohet, c’vlere i mbetet perpjekjeve dhe luftes qe kane bere te paret tane per te mos lejuar pushtimin e vendit nga Ruset, Greket, Anglezet, Francezet apo te ndonje kryqezatori tjeter. Ata vendosen gjokset e tyre perballe topave, predhave e bajonetave te kundershtarit per kete qellim, duke dhene shume deshmore. Nese ne sot hapim portat plotesisht perballe kultures, mendimeve dhe moralit te tyre, a mbetet gje nga perpjekja e te pareve ne ato pozicione ku rane deshmor dhe kjo sjellje e jona a eshte te shkelesh mbi gjakun e tyre? Jo s,mund te shkelet mbi gjakun e 300 mije njerzve burra e gra qe luftuan heroikisht ne canakale, pasi perpjekja e gjithe ketyre heronjve do te na kape pas qafe dhe s’do mund te shpetojme lehte nga kjo pergjegjesi. Dhe ne duhet te tregojme te njetin shpirt sakrifice per te mos lejuar neperkembjen e atdheut per te cilin ato dhane jeten pa hezitim per te mos shkelur kemba e te huajit. Megjithse perpjekja jone dhe lufta e tyre jane mjaft te ndryshme, sot ne duhet te pergjigjemi me te njeten metode dhe teknike qe perdorin dhe armiqte tane ndaj nesh. Nese te paret tane me perpare u pergjigjen me arme, ne sot duhet te perdorim teknika te tjera per te mos shkelur mbi gjakun e derdhur mbi kete vend.

Atehere sot ne varesi te kushteve dhe te veprimit duke ngritur faltoret ku do te lulezoje mendimi islam dhe te praktikohet adhurimi duhet te behen perpjekje per te ndertuar edhe institucionet qe do te realizojne te njejtat funksione qe do te kryejne ato faltore ne zanafillen e tyre. Shpirti dhe botekuptimi islam do te forcoje boten e brendshme shpirterore te rinise pasi brezi pa besim s’mund te realizoje asnje pune te pranueshme. Edukimi i personaliteteve me te medha te veprimit ne emer te fese eshte lidhur me kete perpjekje. Nese punohet sistematikisht personalitete fetare si iman Rabani, imam Gazali, Shah Nakshibendi, Fatihu, Javuzi por edhe personalitete te mendimit dhe shkences si Farabi, ibni Sina, Muhjidin ibni Arabi dhe Mevlana do te mund te rriten dhe ne brezin dhe epoken tone. Asgje s’na pengon te kultivojme ato trendafila ne kopshtin tone, mjafton qe kopshtari dhe kujdestari te bejne mire punen e tyre.

Sikurse e permenden edhe me lart te urdheruarit e te mirave dhe ndalimi i te gabuares ka nje aspekt qe duhet te behet ne emer te drejtesise kolektive mes njerzve dhe ne te njeten kohe eshte nje detyrim i te jetuarit ne komunitet. Eshte nje pergjegjesi shoqerore per kete klase qe te siguroje qe mendimet dhe morali islam te degjohet, te ndahet dhe te jetohet. Si ligjet themelore ne shitblerjet mes myslimaneve ashtu edhe ruajtja dhe mbrritja e te drejtave ne mes te individeve duhet te vleresohen ne kete prizem. Le te ndalemi edhe pak ne kete aspekt.

Islami ka ne vetvete nje moral te tregetise dhe ekonomise, dhe cdo mysliman eshte i detyruar te zhvilloje aktivitetin e tij brenda ketij morali. Ai s’mund te beje hile, s’mund te mashtroje dhe s’mund te spekuloje. Ai eshte i deturuar te rrije larg sjelljeve jashte ketij morali per te favorizuar shtresat e larta dhe per te shtypur shtresat e mesme duke ruajtur nje ekuiliber dhe mase ne shitblerje. Myslimani s’mund te merret me asgje qe s’vlersohet si mall i vleresueshem nga feja islame, duke u përpjekur per te ndertuar aktivitetin e tij tregtar ne nje gjendje te pranueshme dhe kostante. Ky eshte nje aspekt tjeter i te urdheruarit te gjerave te mira dhe te ndaluarit te gjerave te gabuara. Ne kete prizem myslimani i jep nje goditje te forte tregut te zi, mashtrimit e spekulimit duke mos lejuar qe gjerat e ndaluara nga feja te gjejne terren te pershtatshem brenda kesaj bashkesie.

Si cdo sistem edhe islami ka sjelle principet e veta ne cdo fushe jetesore, si ne tregti, familje dhe ne marrdheniet sociale. P.sh per familjen islami ka vendosur kusht martesen nepermjet se ciles duhet te shtohet shoqeria. Aty ku jetohet islami, s’ka vend per prostitucionin dhe marrdheniet jashte martese pasi keto dy faktore jane dy faktore qe e shkaterrojne shoqerine dhe familjen duke e bere ate kundershtarin me te eger ndaj cdo veprimi ne dem te jetes shoqerore. Dhe ne familje islami eshte nje rreguallator i qendrimit dhe sjelljes ne mes te prinderve dhe femijeve. Feja islame eshte mjaft e ndjeshme ne ruajtjen dhe mbrojtjen e familjes, ndaj dhe cdo mendim dhe botekuptim qe do te shkaterroje kete cerdhe do ta gjeje islamin perballe. Ky unitet eshte i domosdoshem per mos denigrimin e shoqerise. Sikurse shihet besimtari mundohet qe te vere ne jete vete dhe te ndihmoje edhe te tjeret te vene ne jete gjerat e urdheruara nga islami; dhe nga ana tjeter perpiqet te largoje nga jeta e tij dhe ajo e bashkesise gjerat e papelqyeshme dhe te pranueshme te islamit duke qene edhe nje nga rruget e te urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimit te atyre te gabuara. Si rezultat permes gjithe ketyre rrugeve te ndryshme nese besimtari ben si duhet punen qe i takon dhe te paise me virtyte te larta veten dhe shoqerine ku jeton dhe vetem atehere mund te flitet per nje popull me virtyte te larta. Nje bote plot me njerez me moral te paster, nje shoqeri e mbushur me keta njerez dhe nje bote ku sundon kjo shoqeri eshte bota qe besimtari thur si ne dantelle, eshte ajo bote qe ne deshirojme. Dhe kjo bote eshte e lidhur ngushte me “se si mund te punoje si duhet urdherimi ne te mire dhe ndalimi i te gabuares”.

Ne nje bote te tille qe enderrojme dhe presim me padurim, individet mundohen te jene te vlefshem per njeri tjetrin, popujt perpiqen qe edhe kete bote edhe te pertejmen ta kthejne ne nje parajse te vertete. Ne shoqerine ku konkurojne vlerat e larta eshte sundues botekuptimi “Ne” dhe jo “Une”.

Mendimi “Nese une vdes nga etja mos rente asnje pike shi” nje mendim mjaft i ulet dhe egoist duhet te groposet nje here e pergjithmone dhe ne vendin e tij te lulezoje e fuqizohet mendimi “nese dikush do te vdese nga etja, le te jem une i pari”. Botekuptimi “Le te jete cdo njeri i lumtur se do me vije edhe mua rradha por ne cdo kusht pas te gjitheve, “do te lidhe ngushte njerzit dhe shoqerine duke jetuar ne cdo ore,do te ndihet ndjenja e miqesise duke u harruar armiqesia dhe urrejtja.

Ne fakt keto qe u thane jane evidente ne sistemin e mendimit ne boten tone te brendshme shpirterore. Kur njerzit ta kuptojne kete sistem duke e perjetuar dhe jetuar, ajo bote me e mire do te shfaqet menjehere. Duhet qe kete fakt e gjithe bota ta mesoje, ta njohe dhe ta shohe ne realitet dhe kjo do te arrihet permes urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te keqija.

Sot per sot nje detyre e tille ne planin individual, familjar e shoqeror pret ato duar te bekuara qe do ti zgjaten dhe do ti marrin persiper.

6. Raporti Thirrja dhe individ-shoqeri.

I derguari i Allahut(s.a.s) ne nje hadith sherif thote:

“Mysliman eshte ai njeri nga i cili myslimanet e tjere jane te shpetuar nga dora dhe gjuha e tij,dhe jane te garantuar.”

Nga ky hadith kuptohet se myslimani nuk i ve syrin prones,pasurise,nderit,personalitetit te te tjereve dhe nuk kryen asnje veprim qe mund te kercenoje sigurine dhe jeten e te tjereve.

Eshte nje e drejte dhe detyrim qe disa pjese te femres te cilesuara te turpshme nga feja te preken vetem nga i shoqi. Atehere si mund te jete i pranueshem raporti i nje tjetri me ate grua. Dalja e femres zbuluar,zhveshur eshte nje faktor qe i perket vetem asaj ,por edhe nese ajo del ashtu seshte shkak i pranueshem qe nje i huaje ti ngule syte apo ta ngacmoje. Duke qene nje aspekt aq delikat per nje myslyman e si mund te mendohet kryerja e mekateve te cilesuara te tilla nga feja me te renda se edhe te paret? Sjellja individuale ka ndodhur ne cdo bashkesi dhe kohe pasi kjo ceshtje lidhet me qellimin dhe synimin e secilit.

Une kam njohur djem te tille qe kur shihnin dicka te keqe ne pazar ,rruge duke menduar se po benin mekat vraponin me te shpejte ne porten e pendimit dhe cdo mysliman duhet te jete i tille. Myslyman eshte ai qe u jep siguri te tjereve dhe qe nuk zgjat as doren te ajo qe u perket te tjereve. Sikur prane tij te gjenden edhe nje mal me ar qe i perket nje tjetri ai as qe mendon te perfitoje as edhe nje gram. Ai eshte njeri qe jep siguri dhe besim dhe bashkesia islame eshte nje bashkesi qe formohet nga njerez te tille. Nje bashkesi e tille askujt si krijon probleme e shqetesime. Ne anen tjeter nga hadithi Sherif kuptohet qe i pabesi(kafir) eshte ai njeri qe nuk jep siguri dhe sot eshte mese e drejte per te patur frike nga keto lloj njerzish. Tek keta njerez nuk ekziston as besimi me i vogel dhe faktet historike a nuk jane te mjaftueshme? Duke qene i paisur me virtytet me te larta morali i Myslymaneve dhe gjendja e tyre shpirterore eshte shume e ndryshme nga te tjeret dhe duhet te jete e tille. Bashkesia ne te cilen Myslymani jeton eshte larg cdo lloj shfaqjeje te nje morali te ulet duke marre qendrim ndaj atyre te keqijave qe konsiderohen te tille nga feja.

Bashkesia shoqerore qe formohet nga nga njerez te tille eshte shume ndryshe nga bashkesite ku qellimet e ulta kane zene vend kryesor duke reflekruar ne mjedisin perrreth drite dhe patesterti. Eshte detyre primare per cdo mysluman per te formuar nje strukture te tille solide dhe per ta mbartur ate gjithandej. Do te thote qe ko detyre ne rradhe te pare duhet te konsolidohet ne planin individual duke kaluar ne ate shoqeror dhe ate shteteror. Padyshim qe shoqerite e larta formohen nga nje emisar te tille te drites se vertete. Nje formacion i tille mahnit jo vetem individet por mrekullon grupet shoqerore dhe popujt. Nje shembull spikant e bindes ne kete aspekt eshte ngjarja e pranimit te islamit dhe kthimit mysliman ne Nexhashit.

Nexhashi ishte sundimtar i Abisinise. Gjate sundimit te tij kishte marre nen mbrojtje nje grusht myslimanesh qe ishin larguar nga perssekutimi i idhujtareve te Mekes dhe duke ndjekur nga afer fjalet dhe sjelljet,veprimet dhe qendrimet e tyre kishte kuptuar rrugen e shpetimit qe reflektohej nga besimi i tyre duke iu dorezuar menjehere te derguarit te Allahut(s.a.s). duke qene nje meshirim i gjalle i te urdheruarit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te keqija ajo bashkesi individesh ato qe do tja thoshin Nexhashit i kishin transmetuar permes sjelljeve dhe veprimeve te tyre. Ato qe e kishin magjepsur Nexhashin nuk ishin vetem fjalet magjike qe dilnin nga buzet e tyre por edhecilesite e larta qe shfaqeshin ne rrafshin moral te meshiruar ne personalitetin e tyre. Letra qe Nexhashi i shkruan te Derguarit te Allahut(s.a.s) nga fillimi ne fund eshte e mbushur me fjale te medhaja. Qe ne fillim te shkrurarit “Te Derguarit te Allahut nga Nexhashi...“ tregon edhe modestine e letres duke qene se ne ate kohe shkruhej para emri i atij qe pranohej si i larte nga gjendja e brendshme shpirterore te shkaktuar ne ate momentpor edhe nga madheshtia e fjaleve te perdorura te shkaktuar ne ate moment por edhe nga madheshtia e fjaleve te perdorura ja vlen te lexohet e te rilexohet disa here. Dhe sae goditur e spikante eshte thenia e tij:”O i Derguar i Allahut nese te kerkon do vi menjehere dhe nese deshiron qendroj ketu qe te shpetoj popullin tim...”

Nje dite tjeter me perulesi te plote dhe plot devotshmeri do thoshte:

“Sikur ne vend te ketij pushteti qe kam te isha nje sherbyes prane te

Derguarit te Allahut(s.a.s).”

Ajo qe kishte sjelle Nexhashin ne kete gjendje ishte jetesa islame e nje grupi sahabesh dhe fjalet plot jete qe dilnin nga buzet e tyre. Trnsmetuesit e hadithit e percjellin keshtu kete ngjarje:”Meka kishte filluar te behej e veshtire per myslimanet. Asnje skishte te sigurte as jeten pasurine ,dinjitetin dhe nderin. Ne kete kohe lejohet migrimi ne Abisini. Myslimanet u perballen me nje perkujdesje dhe interesim me te madh nga se prisnin duke u pritur si mysafir te vecante. Mosbesimtatet e Mekes duke dashur tjua veshtiresojne jeten kudo qe shkonin u moren vesh mes tyre dhe derguan nje perfaqesi ne Abisini. Ne krye te tyre ishte Amr b.As(r.a) nje nga sahabet me te medhenje te mevonshem. Qellimi i tyre ishte te nxisnin Nexhashin kundra myslimaneve qe te hiqte dore nga mbrojtja e tyre. Kjo do te ishte edhe nje goditje tjeter ndaj shpresave te Myslimaneve.

Sundimtari i degjoi gjere e gjate ndersa mosbesimtaret e Mekes nuk lane shpifje qe mund tu vinte ne mendje pa thene duke u munduar ta bindnin Nexhashin. Nexhashi ishte nje simbol i larte i drejtesise dhe smund ti hidhte tutje pa ndonje shkak per te qene njerzit qe kishin kerkuar mbrojtje. Keto mendime ua percolli edhe parise se kurejsheve duke u shprehur hapur se sdo te jepte vendim pa i degjuar edhe ata vete. Nje grup me ne krye Xhafer b.Ebi Talib(r.a) u ftua ne pallatin mbreteror. Xhaferi ishte nje nga fisniket e Mekes,djali i xhaxhait te Derguarit te Allahut(r.a) dhe vellai i madh i Hz Aliut(r.a). Myslimanet kishin caktuar ate te mbante fjalen. Ne mes te tyre kishte unitet dhe mirekuptim ,sikur sishin nje trup i vetem dhe ky unitet ishte dicka qe smund ti shpetonte kujt pa u vene re. Ata qe futeshin ne pallatin mbreteror duhej te perkuleshin sipas protokollit te asaj dite ,por myslimanet su perulen pasi ishte e pamundur ti perkuleshin kujt tjeter vec Zotit. Kjo sjellje e tyre i kenaqi se tepermi mosbesimtaret e Mekes sepse menduan se Nexhashi do te zemerohej dhe do ti debonte. Por Nexhashi perfaqesonte virtytet me te larta te drejtimit. Ata qe sot mendojne semund te perfaqesojne demokracine sikur te mund te perfaqesonin demokracine qe ekzistonte ne Abisinine e katermbedhjete shkujve meperpare atehere do te mund te perfaqesonin dicka te vertete ne ate qe thone.

Nexhashi u beri disa pyetje myslimanve dhe Xhaferri iu pergjigj:

“ Ne ishim nje popull injorant. Pinim alkol,luanim bixhoz,kryenim mardhenie jashte martese dhe vrisnim njerez. Benim gjithe te keqijat dhe sbenim asnje pune per se mbari.( A seshte e tille edhe injoranca e shek.XX?) Allahu(xh,xh)dergoi nje profet ne mesin tone. Ai na tregoi rrugen e drejte neve. Na nxorri dhe na shpetoi nga cdo e keqe duke na paisur me virtytete me te larta...” xhaferi filloi te fliste edhe per shume gjera te tjera ndersa Nexhashi e degjonte si i humbur ne boten hyjnore. Pyeti ne lidhje me ceshtjen eHz.Isa(a.s) dhe te Hz.Merjemes. Xhaferri(r.a) ne nje mallengjim te plote lexoi suren Merjem. Ato qe thuheshin ne Ajat e kishin prekur ku duhej Nexhashin. Smund ti mbante lotet dhe filloi te qante me denese. Pastaj u perkul mbi nje fije te holle nga dyshemeja sikur donte te thoshte ndal me degjo mua,shtoi: “Pasha Zotin mes atyre qe i kane zbritur Profetit tuaj dhe atyre qe i kane zbritur Hz.Isase ndryshimi eshte aq sa kjo fije e holle...!” Vertete qe skishin ndryshim pasi ato qe u zbrisnin profeteve buronin nga i njejti vend. Nexhashi ua ktheu mbrapsht dhuratat e mosbesimtareve te Mekes duke shpallur se do ti mbronte myslimanet. Kjo sepse edhe pse kishte biseduar shume pak me ta kishte verejtur rezatimin e vlerave te larta morale dhe kjo mjaftonte qe ai te zgjidhte si besim ate islam. Po te kthehemi edhe nje here ne fillim ,nese kjo detyre e larte dhe e shenjte nuk merret si duhet qe ne planin e individit te presesh qe te shfaqet nje popull me vlera te larta morale pervecse nje iluzion nuk kishte ndonje kuptim tjeter. Kjo per arsye se mes individit dhe shoqerise ka nje raport mjaft te ngushte ,kjo pasi shoqeria eshte nje bashkesi individesh mjaft te vecante. Nje shoqeri do te karakterizohet nga vlera te larta atehere edhe kur individet e saj perfaqesojne vlera te larta morale. Si individet ashtu edhe shoqeria jane te detyruar qe te ruajne vlerat morale qe ata kane. Sikurse e prekem perciptas me larte njeriu duke mos i patur qe ne fillim keto vlera ,ai smund ti kete pergjithmone. Behet fjale per dicka qe fitohet ndaj duhet te ruajme nje vazhdueshmeri te kushteve qe na sigurojne keto vlera. Ne kete aspekt pervec profeteve askush smund te kete garanci te plote. Kjo garanci u eshte dhene atyre si nje shperblim per perpjekjet dhe luften qe do te japin me vullnetet e tyre per perfitimin e ketyre vlerave. Zoti medijen e tyre te pafundme duke ditur edhe piken se deri ku mund te arrije ju ka dhene nje shperblim. Pervec Profeteve cdo njeri tjeter sado i madh te jete jane te detyruar qe gjithmone te ruajne poziten qe kane fituar dhe arritur. Ne te kundert do behet fjale perrenie dhe humbje. Ajo qe duam te arrijme eshte qe vlerat qe arriten permes urdherimit te gjerave te mira dhe ndalimit te gjerave te gabuara mund te ruhen dhe te zhvillohen me tej permes kesaj rruge,nese sarrihet kjo do te filohet renia dhe prapambetja e cila do rezultoje ne shkaterrimin total te kesaj shoqerie me probleme. Per te mos aritur ne nje gjendje te tille duhet ruajtur nje levizje dinamike qe eshte e mundur vetem permes urdherimit ne te mire dhendalimit tese keqes. Kjo detyre e larte eshte edhe jeta edhe kushti qe e ruane dinamiken e kesaj jete. Ndoshta per kete arsye me i larti nder Profetet(s.a.s)ndersa pranonte biatin e te tjereve u vinte kushtin qe te “urdheronin ne te mire”. Psh dhe biati i Xharir b.Abdullah el-Bexheli(r.a) u pranu me kete kusht. Ky sahab i larte e tregon keshtu kete ngjarje:

“Une bera berimin ndaj te Derguarit te Allahut. Kur mori fjalen pas meje ma pranoi betimin(biatin)ne keto kushte. Te fal namazin,te jap zekatin dhe cdo njeri qe me del perpara ta keshilloj.“ Kjo ne menyre te qarte do te thote te urdherosh ne te mire dhe te ndalosh gjerat e keqija.

Vecanarisht zbatimi ikesaj detyre e ben njeriun pjestar dhe ne te mirat e urdherimeve te tjera,sepse njeriu qe urdheron ne te mire dhe ndalon te gabuaren eshte nje besnik i dedikuar i kesaj detyre,duke qene i paisurme te gjitha vlerat me te larta dhe i motivuar per cdo lloj veprimi. Pastaj ai realizon edhe punen qe eshte edhe qellimi i jetes se profeteve ,puna e tyre madje me te renden dhe me te veshtiren ne te gjitha punet. Patjeter qe edhe lartesia e tij do te jete ne te njejtin nivel.

Shihni se si Kurani thekson veshtiresite e kesaj detyre te shenjte ne keshillat qe Hz.Lokman i le te birit:

“O biri im!Faleni namazin si duhet,urdheroni gjerat e mira dhe ndaloni te keqijat dheduroni kur ju ndodh ndonje fatkeqesi. Padyshim qe keto jane nder punet me te veshtira.”(Lokman,31/17)

Sikurse shihet Hz Lokman te birit ne fillim i keshillon te falin namazin dhe pastaj u thote te urdherojne gjerat e mira dhe te ndalojne te keqiajt. Duket sikur do ti thote te birit:”Biri im asgje smund te presesh nga ai qe sfal namazin. Pasi namazi(falja)eshte kushti i pranimit tecdo adhurimi. Prandaj ne fillim ploteso kete detyrim ndaj Zotit tends dhe pastaj me energjine qe ke brenda urdhero te miren duke e perhapur dhe pengo te keqen duke e ndaluar. Duke u munduar ti realizosh keto do te bien ne toke kokecarje e probleme te ndryshme por qe ne fillim duhet te tregosh durim. Per njerezit e perkushtuar ndaj kesaj ceshtjeje problemet dhe fatkeqesite sduhet te jene surprize ,por ata duhet te parapergatiten per keto gjera. Gjer me sot seshte pare ndonje rast ndryshe pasi kesaj pune mund tja dalin mbane vetem njerez te medhenj dhe shperblimi i saj mund te pritet vetem nga Allahu i Madherueshem. Keto pune do ti ngrene perkrahesit e tyre ne majat me te larta por njekohesisht do tu duhet te perballen me veshtiresi e fatkeqesi,ne raste te tilla ata duhet te tregojne durim qe ju ka hije vetem te medhenjve.

Rendesine dhe njekohesisht pergjegjesine e madhe kesaj detyre Profeti(s.a.s)mundohet ta thote permes ketij hadithi: “Me i miri nder popullin tim ,eshte ai qe ne mes te injoranteve bie pre e problemeve dhe konflikteve.”

Ne nje hadith ky mendim forcohet keshtu: “Besimtari qe ndodhet mes njerzve duke u perballur me ngacmimet e tyre fiton me vlere sesa ai qe qendron larg per tu shpetuar ketyre ngacmimeve.”

Vertete qe ai qe perpiqet per te urdheruar ne te mire dhe ndaluar te gabuaren nemesin e nje shoqerie qe e lufton ,ben nje sherbim me te larte sesa ai qe terhiqet ne qoshen e tij duke iu perkushtuar vetem adhurimit si individ. Po te mos ishte kjo detyre eshenjte me e rendesishme se adhurimi personal,i Derguari iAllahut sdo te dilte fare nga shtepia duke iu perkushtuar vetem adhurimit dhe lutjes ndaj Zotit. Po te mos ishte kjo me me vlere se cdo veprim tjeter vete Profeti yne (s.a.s) Allahu(xh,xh) sdo ti drejtohej:”Ej ti njeri i mbuluar!Cohu dhe urdheroi njerzit ne te drejte!”(Mudesi: 74/1.2) Feja ne vetvete eshte nje keshille ,urdherimi i gjerave te mira dhe ndalimi i gjerave te keqija. I Derguari i Allahut(s,a,s) u kishte dhene kete urdher njerzve te tij(sahabeve):”Feja eshte keshille.” Ata e kishin pyetur ;’Per ke(eshte keshille)?”

Profeti pastaj ju eshte pergjigjur: “Per Allahun,per librin e shenjte,per

Profetin,per drejtuesit e myslimaneve (imanet) dhe per gjithe myslimanet.”

Atehere besimtari pa pushim do te flasi per Zotin dhe kjo do te jete edhe detyra e tij primare. Do ti perkushtohet aq shume kesaj pune saqe ate dite qe sdo te flase per Zotin do ti ike oreksi,gjumi dhe do te marre sikur se ka jetuar ate dite. Nje preokupim tjeter do te jete te flase rreth te Derguarit te Allahut(s,a,s)se cfare ka bere ai per hire te kesaj ceshtje madhore,ci eshte dashur te duroje dhe ne fund te perpiqet qe njerzit besimtar te marin shembull. Te flase rreth librit te shenjte qe eshte derguar si nje ftese dhe nje ligj,si nje udherrefyes dhe keshillues. Te flase per ate liber ne te cilin nderi dhe prestigji yne eshte ne nje raport te drejte. Faktet historike tregojne se bota islame per sa kohe ka qene e lidhur ngushte me ate liber ,pa kuptuar permbajtjen e tij duke e pasqyruar edhe ne menyre jetese ,gjithmone ka qene ne majat me te larta edhe atehere kur eshte larguar nga Ai ka vajtur keq e mos me keq.

Ketu smund te rri pa shfaqur nje shqetesim,nje shqetesim qe sa here e mendoj me dhemb ne zemer kur e prek kete ceshtje. Myslimanet e sotem kane ardhur ne nje gjendje te tille dhe se kuptojne gjuhen e ketij libri,shume larg njeri-tjetrit. Lidhja me Kurani ka mbetur vetem ne formen e jashtme. Do shihni se menyra e jeteses se njeriut qe i terheq vemendjen dikujt qe e mban Kurani me poshte se mesi,duke e keshilluar qe ta mbaje gjithmone siper mesit gje qe eshte vetem shfaqje respekti eshte diametralisht e kundert me Kuranin.

Njeriu qe nuk i del ne mbrojtje Kuranit,qe nuk din se qellimi i jetes eshte perfaqesimi i tij ,cfaredo grade qe te kete ne afiret ,do te denohet me kete qendrim qe ai mban ndaj Kuranit. Nese ne ditet e sotme ai ka marre nje Kuran duke e varur ate ne mur,kush e di ne ahiret e tij do te paguaje denimet e mekatit te tij duke u varur nga koka apo nga kembet. Ah sikur te hapej perdja ndarese qofte edhe nje moment dhe te gjithe qe nga drejtuesit fetare,shkrimtaret,mendimtaret,lexuesit,degjuesit,mesuesit ne shkolla e te gjithe te tjeret te shihnin denimin dhe fatin qe i pret si rrjedhoje i shkeputjes dhe largimit nga Kurani. Por dicka e tille eshte e pamundur si rezultat i se fshehtes se testimit ne kete bote.

Ska nevoje te hapet perdja pasi mendoj vetem nje mendim i shkurter mjafton per te pare se ku mund te perfundojme. Sot a nuk shihet qarte se cfare mund te pesojne ata qe jetojne larg Kuranit? Cfatkeqesi duhet te na bjete mbi koke qe te na nxise te perqafojme si duhet Kuranin,te vrapojme drejt tij? E gjithe bota islame duhet ti thote ndal ketij drejtimi qe po ndjekim dhe te kuptoje se shpetuesi i vetem i saj eshte libri i shenjte. Edhe Profeti yne(s.a.s) i nderuar,ka ardhur per te treguar kete dhe mbare njerzimi do te mund te lartesohet ne masen qe do ta kuptoje ate.

Si rezultat njeriu qe ne planin individual,duke realizuar kete detyre ,behete shkak i zgjimit te te tjereve te besim do te fitoje sevape sa te gjithe ata bashke. Kjo ka kete kuptim:”Le te themi qe ju qete shkak dhe ndermjetes qe nje njeri filloi te fale namazin,te agjeroje dhe te jape zekatin ose ta bindni ate ne ceshtjet e besimit. Nga te gjithe sevapet qe fiton dhe do te fitoje ky njeri po aq do tu shkruhet edhe juve. Ne kete rruge nje veprim i vogel i kryer te ben te fitosh shume sevape dhe kjo gjithashtu tregon sesa e rendesishme eshte te urdheruarit e gjerave te keqija dhe ndalimit te te gabuarave. I Derguari i Allahut(s,a,s) permes nje hadithi tjeter:”Kush hap nje rruge fiton edhe sevape nga kjo rruge e hapur”,mundohet te transmetoje kete te vertete dhe nga nje gjuhe tjeter. Ata qe do te ecin ne ate rruge qofshin te aferm apo farefis,qofshin te njohur apo te panjohur ska ndonje ndryshim.

Te hapurit e nje rruge per te gjalleruar nje pike te vdekur ne jeten shoqerore nga libri kendveshtrimi i fese duke ja dhene bashkesise edhe nese vdesim do te beje qe e jetes te jete i hapur ne ate pike. Kjo eshte e vlefshme edhe per te keqijat.

Sduhet te harrojme qe nje dite do te na vene ne nje tabut pa shpirt dhe do na zbresin ne nje grope te erret,do na mbulojne me dhe,dhe do na vene nje gure te koka. Miku,vellai,shoku,te dashurit e zemres,nena,babai dhe te gjithe ata qe na kane dashur ne kete jete do na lene aty dhe do te ikin. Ndersa sevapet nga kjo rruge qe keni hapur,do te rrjedhin mbi ne dhe do te ndricojne boten tone te pertejme. Edhe nese fizikisht kemi vdekur ne kete bote,ajo hibrite qe kemi hedhur ne kete jete do te vazhdoje deri ne diten e fundit te kjametit. Po ta mendojme ndonese Hz Muhamed(s.a.s)ka katermbedhjete shekuj qe ka shtegtuar ne boten e pertejme a ka njeri tjeter ne siperfaqen e tokes me te gjalle e te perjetshem qe cdo dite hapen fletet e librit te te mirave dhe nuk mbyllen kurre? Pas ketij vijne te gjithe ata qe kane vendosur mure prej ari ne strukturen e brendshme te jetes shoqerore duke arritur ne miljona deri tani dhe te gjithe kane fituar sevape ne masen qe kane kontribuar. Meshira e Allahut te Madherueshem eshte aq e madhe saqe mjafton qe njeriu te hyje ne rrugen qe te con drejt meshires.

Zoteria yne ne nje hadith thote:

“Libri i jetes se cdonjerit mbyllet dhe vuloset me vdekjen. Por vetem libri i jetes se atij qe ka bere te mira shoqerore qendron i hapur deri ne diten e fundit te kijametit.”

Ai qe ka bere te mira shoqerore”murabeti”eshte njeriu qe ja ka dedikuar veten ruges se drejte dhe duke mos menduar gje tjeter pervec misionit te tij. Ai ja ka bere qellimin e jetes mbylljen e te gjitha te carave te rrezikshme ne vendin e tij duke u munduar tju ofroje te tjereve te gjithe pasurine qe ai ka duke e pranuar si detyren me te larte.

Libri i jetes se njeriut te tille nuk mbyllet asnjehere. Ne historine e thirrjs ne fene islame ka prej atyre qe kane hedhur mijera farera por qe jane larguar pa pare as edhe nje buzeqeshje te vogel. Ka prej atyre qe kane hedhur faren dhe pesedhjete vjete me pas kane celur duke sjellur pranveren perreth. Sevapet e gjithe ketyre njerzve i kane shnderruar varret e tyre ne qendra drite. Zoti i madherueshem e ka shperblyer mundimin e tyre duke ruajtur ata nga e keqja e varrit duke derguar aty rreze drite. Ata njerez jane edhe me te gjalle se vete te gjallet qe skane arritur nje rezultat te tille.

7. Thirrja ne lidhjen mes besimit dhe Nifakut(?)

besimtari eeshte ai qe perhap vlerat e larta morale brenda bashkesise ku jeton duke filluar nga rrethi me i ngushte familjar ne emer te se vertetes. Ky eshte nje kusht i domosdoshem i te qenit besimtar,ndaj dhe te tjeret jane te siguaruar nga dora dhe gjuha e tij. Ne anen tjeter te gjithe myslimanet jane si organizem i vetem,sipas kuptimit te hadithit. Neqoftese ne nje nga organet qe perbejne ate organizem pesohet ndonje demtim,dhimbja dhe shqetesimi ndihet ne te gjithe organizmin. Nga ana tjeter nese cdo organ eshte i persosur dhe pa te meta dhe organizimi ne teresi do te jete pa te meta dhei persosur. Eshte mese normale qe besimtaret te jetojne me gezimet dhe shqetesimet e njeri tjetrit ,pasi ata jane si pjeset e nje organizmi.

Po qe se ky gezim apo shqetesim lidhet ngushte me boten e pertejme si mundet qe nje mysliman te qendroje i painteresuar me fatin e vellait te tij per te shkuar ne ferr apo parajse. Realizimi i detyres se larte ndermjet besimtareve per te urdheruar gjerat e mira dhe per te ndaluar ato te gabuara eshte kusht i pandare i te qenit besimtar. Duke e theksuar kete fakt ne Kuranin Kerim thuhet:

„Burrat dhe grate besimtare jane kujdesur per njeri tjetrin,urdherojne te miren dhe ndalojne te gabuaren. Falin namazin,japin Zekatin dhe i binden Allahut dhe Profetit. Ata pra do te meshirohen nga Allahu. Pasi Ai eshte padyshim i plotfuqishem dhe i gjithepushtetshem.“

Qofte burre apo grua cdo besimtar eshte mik per njeri-tjetrin. Si rezultat i kesaj miqesie ata urdherojne te mirat e pelqyera nga Allahu dhe e largojne njeri-tjetrin nga te keqijat e papelqyeshme. Pastaj miqte ne mes te tyre smund te sillen ndryshe.

Vetem se ndersa ben kete besimtar sduhet te lere pas dhe veten e tij. Ai duhet te kuptoje si duhet islamin duke shnderruar botkuptimin islam nemenyren e tij te jeteses,te fale drejt namazin dhe te jape teplote Zekatin si dhe ne cdo ceshtje te bindet Allahu(xh,xh) dhe te Derguarit te tij(s.a.s). Nese ne nje bashkesi dhe individet rrethohen nga krahet e pushtetshem te meshires duke krijuar nje atmosfere hyjnore perreth.

Perballe kesaj tabloje magjike,Kurani i portretizon ne kete menyre mosbesimtaret qe jane te kundertit e besimtareve te devotshem.

“Burrat dhe grate mosbesimtare jane nga njeri tjetri.” Urdherojne te keqen dhe behen pengese per te mirat duke e treguar dhe koprace. Ata e kane harruar Allahun(per kete arsye). Dhe Allahu i ka harruar ata. Ne te vertete mosbesimtaret jane vete (percaresit).“(Texba 9/67)

Sikurse shihet ajeti per mosbesimtaret nuk thote se jane miq por lajmeron se jane nga nje i njejti lloj ,pasi ata as qe behet fjale te jene miq kundrejt njeri-tjetrit. E vetmja gje qe i lidh ata eshte interesi. Po qe se u cenohet sado pak interesi ata jane gati te luftojne pameshirshem dhe ne mes te njeri-tjetrit. Keto arsye ti shpreh ne menyre te mrekullueshme dhe te qarte gjendjen e tyre shpirterore duke i cituar nga i njejti lloj.

Ane tjeter e perbashket e tyre eshte se ata urdherojne dhe nxisin ne te keqen. Permes perdes se kinemase dhe ekranit te televizorit ata stimulojne te pamoralshmen duke ndikuar te mendjen e te rinjve dhe prishur moralin e tyre ,perballe kesaj gjendjeje njerzit ulin koken te perulur. Keto mjete propagandimi jane mjaft te fuqioshme per te patur ndikim te njerzit. Ata qe u ka humbur arsyeja dhe u eshte mjegulluar te papercaktuarit jane kukulla ne duart e mosbesimtareve dhe te lehte per tu skllaveruar. Per te mbajtur ne kembe fuqine shfrytezuese slene intrige dhe loje pa perdorur kundrejt njerzimit. Kudo qofshin ne bote keto grupe sioniste permes kesaj vecorie te tyre eshte lehte per ti dalluar ,pasi ata vazhdimisht urdherojne te keqen dhe pengojne njerzit ne veprime te mira. Kjo eshte dhe tipari i dyte i perbashket i tyre. Per te mbajtur bashkesine nen nje presion psikologjik cdo njeri me vlera te larta morale e perfshin per te prapambetur dhe injorant. Per keta njerez ata qe falin namazi dhe agjerojne jane reaksionare dhe veshja e grave ndryshe duke mbuluar dhe koken per ta eshte shenje e prapambetjes dhe injorances. Edhe nese ju flisni per dashuri kombetare per ta ju jeni me keq se ultranacionalistat.

Cdo gje e bukur perta eshte e keqe. Cdo vlere e larte morale e popullit atyre u shkakton alergji sepse kjo eshte kunder kaosit si nje situate ku perfundojne ata njerez si ne planin e jashtem shoqeror dhe ate te brendshem shpirteror skane asgje te perbashket. Sipas thenjes se Kuranit keta jane me te mjeret ne nivelin me te ulet te ferrit:” jo,jo ata sjane kafshe por mete ulet se kafshet”.(Araf,7/179) eshte panorama qe i karakterizon me se miri.

Nga kjo pikpamje besimtaret duhet te realizojne pergjegjesite qe u takojne duke u ruajtur nga te renit ne kete gjendje. Ruajtja relizohet vetem duke urdheruar vazhdimisht ne te mire dhe duke u perpjekur perte larguar njeri-tjetrin nga e keqja. Duhet te frikesohen per te mos rene ne nifak si vete ashtu duhet ruajtur dhe miqte duke ruajtur gadishmerine dhe duke hapur syte si ai vete si dhe bashkesia ku jeton perballe kesaj te keqjeje. Kjo eshte tipari i ndashem i te qenit besimtar. Per te patur nje bashkesi te qete dhe pa probleme sdo te jepet as shanci me i vogel te keqes qe te shfaqet ne kete bashkesi. Ne te kundert nje e keqe sado e vogel perhapet ne nje kohe te shkurter duke u shendrruar ne nje epidemi te rrezikshme e vdekjeprurese per bashkesine,popullin e madje per mbare njerzimin. Problemet e medhaja shoqerore fillojne si nje perhapje e te keqijave sado te vogla qe mund te duken.

Po te hidhet nje shikim nga ky prizem i historise do te verehen shume probleme te perseritura shoqerore qe rezultojne ne te njetin perfundim.

I Derguai i Allahut(s.a.s) thote:

“Shembja shoqerore ka hyre ne kete menyre: Kur nje person e shihte tjetrin duke bere dick ate keqe I thoshte ,”O njeri hiq dore nga ky veprim se seshte I pranueshem” Por kur vinte diten tjeter dhe e shihte tek bente te njejtin veprim akoma e ruante miqesine me te duke ia shtruar me te ngrene e me te pire. Pas kesaj Allahu(xh xh) I beri te pasojne njeri tjetrin.” Pastaj I Derguari I Allahut(s.a.s) lexoi ajetin:

“Ata qe mohojne nga Izraelitet jane mallkuar nga goja e Davudit dhe Isait djalit te Merjemes. Kjo ngaqe ata ngriten koke dhe e tejkaluan masen. Ata nuk e ndalnin njeri tjetrin ne te keqijat qe benin. Ky veprim i tyre ishte mjaft i keq.”(Maide.5/78.79) dhe pastaj shtoi: “pasha Zotin duhet qe patjeter te urdheroni ne te mire dhe te ndaloni te keqen duke i detyruar shkelesit qe te vinin ne rruge te drejte. Ketu permendet gjendja e izraeliteve qe toleronin te keqen duke paralajmeruar dhe terhequr vemendjen besimtareve per te mos rene ne te njejten gjendje per te mos pasur te njejtin fund. Te diturit e ngjarjeve te tilla ka shume ane pozitive.

Kjo ngjarje mund te analizohet ne kete menyre. Personi qe i terheq vemendjen atij qe kryen nje te keqe diten e pare gjendet personalisht perballe kesaj te keqjeje. Duke qene se ne kete ceshtje kerkohet vazhdueshmeri dhe durim personi ne fjale ne vend se te kembengule humbet shpirtin e veprimit dhe perfundon duke vazhduar miqesine ne ate dhe duke ia shtruar nete ngrene e ne te pire. Mospajtimi ne zemer duke qene dhe shenja e fundit te ekzistences se besimit tek ky person por ai as edhe kete smundet qe ta beje. Ne kete menyre duke qene se e keqja nuk gjen as edhe rezistencen me te vogel gjen terrenin e pershtatshem per tu perhapur ne bashkesi. Ndaj dhe Zoti i plotfuqishem i barazon zemrat e tyre duke i bere ata te pasojne njeri tjetrin madje duke shkaktuar dhe ferkime te brendshme i ben ata te ndahen grupe-grupe. Allahu(xh xh) i barazoi zemrat e cifuteve qe e mohuan duke i futur ata ne nje kundershti te vazhdueshme ,dhe per nje periudhe te gjate ata provuan te gjitha vuajtejet dhe ofendimet ne boten kristiane. Edhe me pare shekuj me rradhe ata jetuan nje jete skllavi nen sundimin e babilit,dhe ne nje periudhe tjeter nen sundimin e Shaburit ata perjetuan torturat nga me mostruozet.duke mos patur per asnje cast qetesi. Shkaku i vetem i renjes ne kete gjendje ishte moszbatimi ne mes tyre i urdherimit se gjerave te mira dhe i ndalimit te gjerave te keqija duke lulezuar ne zemrat e tyre ndjenjen e ndarjes dhe kundershtise duke pasur dhe tronditje qe nga themeli. I Derguari i Allahut(s.a.s) duke treguar kete gjendje i terheq vemendjen popullit te tij mbi domosdoshmerine e kryerjes qe ne fillim te kesaj detyre per te mos patur te njejtin fund duke mesuar tekniken dhe metoden per te mos u shkaterruar si bashkesi.

Duke ardhur ne nje pike te tille mendoj se ja vlen te permendet qofte edhe nje a dy fjali nje fakt mjaft domethenes. Izraelitet edhe ne kohen e Hz Musa(a.s)nuk kane arritur te bashkohen dhe te kene nje unitet. Dhe sot ata nepermjet nje uniteti dhe kembenguljeje duket sikur ja kane arritur qellimit,duke shfrytezuar levizjet historike dhe arritjen e krijimit te nje shteti. Ne momentin kur ata do te largohen nga vlerat historike duke u futur ne nje perplasje te brendshme shoqerore sdo te mund te evitojne shkaterrimin dhe shperberjen e tyre. Cifutet dhe pasardhesit e Izraeliteve ne nje fare mase po marrin shperblimin e te sjellurit me respekt ndaj nje feje me prejardhje qiellore pavarsisht se ne shume drejtime ka mjaft per te korrigjuar dhe permiresuar. Ndoshta edhe gjendja jone e mjeruar i ben ata edhe me te fuqishem.

Vlen te permendet qe bota islame vuan nga semundje te ndryshme shoqerore ,nga pamjaftueshmeria cdo dite ne rritje. Eshte e domosdoshme qe te shkundet dhe te kthehet ne origjinen e saj. Ajo po perjeton nje tronditje te madhe si ne aspektin shoqeror ,mendor e socialo-shoqeror. Nese nuk arritet te merren masat parandaluese para se te jete vone gjendja do te perkeqesohet gjithmone e me shume. Nese arrin te kurohet si duhet ate e pret nje mision qe perfshin gjithe universin. Shpresojme qe ate dite feja islame te perfshij ne harmoni ,nje shpirt dhe nje sistem te ri.

Ne historine islame ka shume fakte qe deshmojne se detyra e thirrjes eeshte obligim per cdo besimtar. Do mundohem ta ilustroj kete permes nje shembulli, qe lidhet me Hz Ebu Bekir(r.a). Nje dite Hz Ebu Bekir(r.a) u drejtohet atyre qe po e degjonin permes ketyre fjaleve:

Ajetin “O ju qe besuat ! Shihni veten tuaj ,nese jeni ne rruge te drejte,asnje i humbur juve smund tju demtoje...”(Maide,5/105) e lexoni por e praktikoni gabim pasi une e kam degjuar te Derguarin e Allahut(s.a.s) te thote: “ Nese ne nje bashkesi,kryhen mekate dhe ne mes tyre ka njerez kopetente qe mund te ndalin kryerjen e ketyre mekateve por qe se bejne si duhet detyren e tyre,atehere eshte e pashmangshme renia e denimit te Zotit mbi ta.”

Ne ajetin e mesiperm nuk thuhet mos e ngaterroni me te tjeret por shihnie vetem rehatine tuaj ,perkundrazi kuptimi qe duhet te merret eshte qe kur te tjeret flasin per gjera te gabuara dhe te papranueshme sduhet ta humbase logjiken. Ne kete mes ka nje nxitje per te bere nje analize te brendshme shpirterore. Hz Ebu Bekir(ra) duke qene nje nga ata qe e kupton me mire kete gje e transmeton thenjen e te Derguarit te Allahut(s.a.s) si nje prove argumentuese per kete botekuptim.

Ka shume fakte ne lidhje me kete teme te transmetuara nga Profeti yne (s.a.s). Do desha ti permendja disa te tille duke qene se hedhin drite mbi kete teme.

Ne nje hadith te transmetuar nga Tirmizi, i Derduari i Allahut(s.a.s) shprehet keshtu:“Ose udheroni ne te mire dhe ndaloni te gabuaren ose Zoti do tju denoje dhe kur te luteni per ti shpetuar ketij denimi lutjet tuaja sdo tju pranohen“.

Ne nje hadith tjeter te dobet serish Termizi perserit njesoj fjelet e mesiperme duke shkaktuar kete:“...Allahu ju leshon mbi koke te ligat. Pastaj me te miret nder ju luten por dhe lutjet e tyre nuk pranohen.“

Te liget jane nje bashkesi njerzish ta pasjellshem qe skuptojne nga profesioni dhe drejtimi,skane njohuri per fene dhe besimin,snjohin librat e shenjte dhe profetet dhe tallen me cdo vlere te larte morale dhe cdo gje te shenjte. Cdo popull a shtet ne krye te cilit Allahu(xh xh) dergon njerez te tille ska arritur te beje hap para. Allahu i madherueshem te ofron mundesi,te jep shanse te reja por sle gje pas dore. Denimi per mekatin e mos urdheruarit ne te drejte dhe ndalimit ne te gabuar mund te vonoje ne kohe por kur vjen koha e denimit perfshin te gjithe njerzit duke i tronditur ata. Nje nga denimet e merituara per myslimanet eshte ai i ardhjes ne pushtet i njerzve te tille te ligj dhe i drejtimit me anen e forces. Ne kete kohe edhe sikur njerzit e mire te mbushin xhamite dhe te fillojne te luten duke lagur me lot sexhadet pa u plotesuar loha e denimit ai popull ska per ta marre veten. Ky eshte nje ligj hyjnor dhe asnjehere ska per te ndryshuar. Nese ne planin real keto thenie do ti mund ti shtrinin ne cdo aspekt te jetes do shihnim nje panorame te pandryshueshme dhe konstante. Gjendja e sotme eshte vetem nje aspekt i kesaj riperseritje. Nder lutjet neper xhami e ne cdo vend,te qaret e te pergjeruarit nuk pranohen kjo gjendje seshte gje tjeter vetem borxhi per kryerjen e nje mekati. Ky mekat duke insistuar ne te madhe eshte nenvlersimi i kesaj detyre te shenjte ose moskryerja e saj ne masen e duhur. Ky mekat na solli ne nje gjendje te shkeputur nga Zoti pasi ne fakt urdherimi ne te mire dhe parandalimi i te gabuares eshte qellimi i ekzistences tone. Ne u krijuam per kete qellim... si ushtare te se drejtes,si persona qe ja kane kushtuar jeten e tyre kesaj rruge madje duke mos patu si objektiv dhe qellimin kryesor dhe parajsen ne perpjekjet dhe mundimet tona. Ne qofte se ka mundesi dhe realizohet duke arritur deri atje sa te jemi te apasionuarit e kesaj pune edhe ne parajse duke e parapelqyer kete mbi te mirat e parajses ose te pranojme pa ndonje te hyre dhe ne ferr per tju treguar dicka banoreve te ferrit. Nese lihet pas dore kjo detyre qe eshte dhe shkaku i krijimit do te thote se ju i keni lene hapur deren fatkeqesive dhe katastrofave te ndryshme. E vetmja gje qe mund te behet pertej saj eshte lutja dhe Allahu e di dobine e lutjes. Ardhja ne kete gjendje ne nje ane do te thote se po shkohet drejte shkaterrimit total. Nje dite e tille eshte katastrofike. Ate dite me shira ka mbuluar fytyren dhe tmerri ka vershuar ane e mbane duke u futurn ne nje rrjedhe kthim pas.

Po te hedhesh nje sy mbi gjendjen e mjeruar te botes islame do te gjeni te gjithe faktoret qe permenda me siper. Do te tmerroheni duke pare se ku ka qen dhe ku eshte katandisur kjo bashkesi e madhe pjese e se ciles sot jane brezat e shkeputur nga rruga e Kuranit,Profeti dhe Allahut,ata qe i kane drejtuar keta breza ne rruge te gabuar,jane krijesa qe mendojne vetem te ngrenit dhe rehatine personale duke humbur zemren dhe shpirtin,dhe nje histori e pakuptueshme a rezulat i hallkave te shkeputura te saj dhe i kohes se shkuar kot plot me turma pa ndonje drejtim te caktuar. Kjo bashkesi plot madheshti e se kaluares por e pa fat e drejtuar nga funderrinat po perpelitet nen duart e te ligeve dhe mjaft e pashprese. Ku shkuan lutjet e bera rreth qabes? Perse jane te padobishem lotet e derdhur neper xhami? Pasi keto nuk jane shpagimiper mekatin e kryer ndaj dhe ndodheni ne kete gjendje. Aty ku filloi renia duhet te filloje dhe rilindja.

Ne kemi rene ne kete gjendje duke lene pas dore kete detyre dhe shpetimi dhe shpetimi do te vije si rezultat i kryerjes si duhet i kesaj detyre e cila eshte dhe lutja me e mjaftueshme. Ato lutje padyshim qe kane vleren e tyre per jeten e pertejme urdherimit te gjerave te mira.

Sikurse u mundova te permendi edhe ne fillim ne cdo bashkesi apo shoqeri ka njerez me virtyte te larta morale. Keta nga ana shpirterore mund te jene shume afer Allahut. Nese ne ate bashkesi nuk urdherohet ne te mire dhe te ndalet e gabuara,nese nuk ndertohen institucionet qe do ta kryejne si duhet kete detyre. Allahu do ta sjelle koken mbi koke asaj bashkesie dhe ai popull asnje here sdo te shohe dite te mbare. Ne te vertete Allahu i madherueshem nuk ndeshkon masen per mekatin e kryer nga nje person. Sfajsohet nje bashkesi per shkak te disa personave qe iu kane rrjedhur trute dhe nuk njohin ligjet dhe zakonet shoqerore. Ne qofte se nuk del ndonje grup qe ka forcen per tu perballur me te keqen ,per te urdheruar ne te mire dhe ndaluar te gabuaren e te thote“Zoti yne eshte Allahu“ atehere ndeshkimi bie mbi te gjithe. Ahmed b.Handel ne nje hadith qe e transmeton e thekson ne kete menyre kete ceshtje:“Allahu nuk denon te gjithe per mekatet e kryera nga disa njerez. Por nese ata e shohin te keqen dhe ndonese kane forcen e nevojshme per ta parandaluar te keqen nuk e bejne kete atehere ata smund ti shpetojne ndeshkimit.“ Ne kete ajet theksohet ky fakt dhe kjo gjendje tregohet keshtu:“Ruajuni nga denimi qe nuk ju godet vetem ata qe i bene mizori prej jush dhe ta dini se Allahu eshte ndeshkues i rrepte.“(Enfal,8/25).

8. Thirrja ne besim dhe shkaterrimi permes fakteve historike.

Mund te hedhim nje veshtrim mbi detyren e te urdheruarit ne te mire dhe te ndalimit ne te gabuar. Ne lidhje me shkaqet e shkaterrimit te shume popujve ne histori. Ne nje analize dhe vleresim te tille na bien ne sy menjehere ky fakt qe ka dy faktore kryesore qe garantojne nje bashkesi besimtaresh. Mosprezenca e tyre percakton sjkaterromin dhe fatin e pashmangshem te bashkesise ne dy klasa. Nga cdo ane qe mund ti afroheshim kesaj ceshtjeje do te arrinim ne te njetin perfundim. Nese ne nje bashkesi zbatohet konkretisht udhezimi ne te mire dhe ndalimi ne anen tjeter edhe nese nje bashkesi ka qofte edhe pak persona qe e kryejne kete Allahu(xh xh) nuk e shkaterron ate bashkesi. Deri tani iu afruam ne anen pozitive te kesaj ceshtjeje. Natyrisht duhet te shqyrtojme kete ceshtje duke theksuar notat kritike edhe ne anen negative. Nese ne nje bashkesi nuk ka asnje qe te udhezoje te miren dhe te ndaloje te gabuaren Allahu(xh xh) e shkaterron totalisht kete bashkesi. Ne anen tjeter nese ne nje bashkesi ka nje numer te konsiderueshem trimash qe e kryejne kete detyre te shenjte por kane shpallur daten dhe jane prane humbjes perballe arrogances dhe ngacmimeve te te tjereve perseri Allahu(xh xh) e shkaterron ate popull. Ne momentin e duhur do te mundohemi ta sqarojme kete aspekt ne diten e qarte te ajeteve. Qe ne fillim dua te theksoj faktin se faktor i vlefshem per te ndaluar shkaterrimin total te nje populli eshte kryerja e kesaj detyre te shenjte permes ngritjes se cerdheve te shpetimit te ngritura nga bashkesia e besimtareve. Nje popull mund te shpetoje nga nje rruge e tille pa krye vetem ne saje te perpjekjeve te ngjashme serioze...

Ja disa shembuj:

9) Thirrja eshte mase vleresimi sesa dalin ne mbrojtje te fese.

Feja islame ka garancine e Allahut(xh xh). Kjo garanci do te zzgjase deri ne ditet e kjametit(diteve te fundit te shkaterrimit). Ne kete aspekt ka nje prentim hyjnor dhe Allahu do ta mbroje fene e tij. Kjo ruajtje dhe mbrojtje do te behet permes daljes ne krah ndaj besimit te gjithe individeve mysliman. Kjo eshte nje kusht i vene nga Allahu(xh xh). Per sa kohe qe ky kusht do te shkoje ne vend kjo do te thote qe kjo fe do te ruhet,ndaj dhe premtimi hyjnor duhet kuptuar me teper ne kete drejtim. Njeriu besimtar duhet te ruaje rolin e kopshtarit kundrejt fese se tij. Neqofte se njerzit besimtar nuk behen kopshtar dhe mbrojtesit ata privohen nga begatia dhe miqesia qe sjell feja. Kjo sdo te thote qe Allahu nuk do ta mbroje fene. Ndoshta ata nuk luten dhe skerkojne ndonje gje,duke mos iu falur kesaj pune ndonese kjo eshte nje kusht per ta ,ndaj dhe Allahu do ti shkaterroje e do ti beje si mos me keq ose do ti privoje ata nga begatia. Feja do te ruahet nga Allahu(xh xh) permes daljes ne krah te besimtareve. Feja do te lartesohet ne masen qe ndjekesit e saj do ta arrijne ta perhapin ate gjithandej duke i cuar dhe ne skajet mete larta. I derguari i Allahut(s.as.)i doli ne krah fese dhe Allahu(xh xh) e ruajti fene. Dhe me vone per shekuj me rradhe i dolen ne krah asaj dhe perseri Allahu(xh xh) e ruajti ate te paprekur. Atehere kur feja e la pas dore Allahu(xh xh) i beri si mos me keq cdo njeri me gjithshka qe kishte. I derguari i Allahut e mori kete ceshtje si me te vyeren duke u munduar ti terheqe vemendjen popullit te tij dite nate. Lumturia ne boten e pertejme lidhet me perjetimin qe njeriu i ben ceshtjeve te besimit. Me pas si ne ditet e gjykimit ,ne urin e Siratit ne parajse dhe ne momentin e vrojtimit te mdheshtise hyjnore e vetmja qe ka vlere eshte besimi ndaj fese,punet e mira dhe zemra e paster. Dhe i Derguari i Allahut(s.a.s) u perpoq pa rreshtur per te mund tju dhene popullit te tij nje leter te tille kalimi. Thirrja ne fe eshte ceshtja me paresore e tij. Permes perpjekjeve te tij arriti qe te zgjaste te njejten vetedije ne popullin e tij. Dhe ata me gjithe zemer i dolen ne krah fese dhe perpjekjet e tyre nuk shkuan kot. Sepse Allahu i Madherueshem(xh xh) iu pergjigj pergjigjeve te tyre duke ruajtur fene. Dhe Sahabet(shoket e Profetit)shperndare ne kater cepat e botes mesazhin qe moren nga i Derguari i Allahut(s.a.s) duke konkuruar me njeri tjetrin. Ndoshta ne emrin e fese ato dinin disa Ajete dhe disa hadithe por ata dhe i vinin ne jete dhe i perhapin ane e mbane botes. Vajtja e Musab b.Umeyr(r.a) nga Meka ne Medine ishte vetem si pasoje e ketij qellimi ,dhe ai kishte shkuar i vetem ne kete krahine te larget,duke mos patur asnje me vete. Nga Medina ishin ngritur dhe kishin ardhur te Profeti yne duke iu kerkuar nje mesues qedo tju mesonte fene ,dhe i Derguari i Allahut(s.a.s) dergoi i Musab b.Umeyrin(r.a) i cili rrinte si mysafir ne nje shtepi. Cdo dite i vini nje nga te paret e Medines dhe ai ju mesonte fene. Nje dite kishte ardhur Usejd b Hudajr(r.a) tjetren Sad b.Ubade(r.a) dhe pastaj Sad b.Muaz(r.a) per te degjuar ate. Ata qe vinin me shporta nder duar ktheheshin ne zemrat plot besim. Musabi(r.a) sillej aq njerzishem me keta sahabe te medhenje te se ardhmes saqe ata smund te rezistonin gjate sjelljes se tij mjaft prekese. “Shoku im,me degjo mua nje here ,pastaj po deshe ma prit koken se per Zotin as qe do te rezistoj...” ju thoshte Musabi. Perballe ketij personaliteti qe te vetmin preokupim qe kishte ishte tju fliste njerzve per te drejten dhe jeten e ndershme askujt shkriheshin dhe rradhet rreth tij cdo dite e me shume zgjeroheshin. Deri ne betejen e Bedrit jeta e Musabit kalonte vetem duke propaganduar fene. Ishte epoke propagandimi dhe detyra qe u dilte sahabeve ishte propagandimi i fese. Perhapja e fese eshte nje pergjegjesi por dhe ruajtja e saj eshte nje pergjegjesi tjeter. Ne betejen e Uhudit Sahabet kapnin shpaten per te zbatuar detyrimin e ruajtjes,dhe nemes trimave qe kishin kete detyre ishte dhe Musabi(r.a). ai luftoi me shpate deri ne mbremje aq sa dheengjejt e kishin zili. Nje moment Musabi shembet perdhe nga plaget e marra. Nje engjell merr formen e tij dhe vazhdon betejen. Nga mbremja i Derguari i

Allahut (s.a.s)e therret “Musab!” por ai i pergjigjet:”une sjam Musabi O i Derguar i Allahut” sishte e veshtire per tu kuptuar Musabi kishte kohe qe kishte rene shehid(deshmor).

Me vone i Derguari iAllahut(s.a.s) dhe nje grup Sahabesh ofrohen prane trupit pa jete te Musabit dhe shohin se dy krahet i kishte te keputura te shpatullat. Goditja qe kishte marre ne qafe kishte qene aq e fuqishme sa per pak e kepuste koken nga trupi. Vetem disa muskuj e mbanin ate koke te vyer me trupin dhe dukej sikur Musabi po e fshihte fytyren ne toke.

Vazhdimi i historise ne nje transmetim te dobet tregohet keshtu:

“Perse Musabi i kishte fshehur fytyren vetem i Derguari i Allahut (s.a.s) e kishte kuptuar. Mes loteve ai iu shpjegon ngjarjen Sahabeve ne kete menyre:”A e dini se perse Musabi e ka fshehur fytyren? Arsyeja e pare ishte se i kishin keputur krahet dhe tashme ai smund ta mbronte te Derguarin e Allahut. Cdo te bente nese ne ate moment dikush do te sulmonte te Derguarin e Allahut. Arsyeja e dyte ishte po dilte para Zotit ndersa duhej te ruante Profetin. Po sikur Profetit ti ndodhte dicka me csy e faqe do ti dilte para Zotit ndaj dhe mundohej ta fshihte fytyren.

Teksa thoshte keto i Deguari i Allahut shprehte mendimet rreth nje shpirti besnik dhe te perkushtuar perballe te vertetes se pamohueshme. Ate dite sishte vetem Musabi qe mbarte nje shpirt te tille. Te gjithe Sahabet(shoket e Profetit) mbartnin te njetin shpirt dhe te njejten vetedije. Perballe ketij perkushtimi e devotshmerie te tyre Allahu eruante fene.

Kjo ruajtje vazhdoi per njefarekohe dhefilloi te perjetonte lekundjet e pjesshme. Nekete faze lekundjesh duke mos i dale nekrahe fese dhe Allahu e preu pjeserisht begatine dhe miresine e fese,sepse kjo fe eshte e jona ne masen qe ne i dalim ne krah Allahu do te na privoje nga te mirat e fese.Selahadin Ejubit si qeshi fytyra mbeti duke qare per vite me rradhe per sa kohe qe zgjati pushtimi i Jeruzalemit nga tryqtaret. Nje dite ai qe mbante kumtesen(hajipi)po fliste mbi domosdoshmerine e te qeshures dhe buzeqeshjes. Pas faljes kur Hatipi po kalonte prane Selahadinit ai e kapi per dore dhe i tha keto fjale qe do te mbesin ne kujtesen njerzore:

“Zoti mesues,me duket se fjalen e kishit per mua. Por pashe Zotin me thuaj se si mundte qeshi ku xhamia ku profeti u ngrit ne mirazh ndodhet ne duart e armikut?

Ai njeri i madh do te flinte ne nje tende deri sa xhamia e Jeruzalemit te rimerej. Shpesh thoshte si mund te kem shtepi une kur shtepia e Allahut eshte pushtuar. Ja pra ata e mbrojten fene ne kete menyrendaj dhe feja ishte e tyre. Tashme eshte rradha jone sikur te mundti dilnin per zot fese si ata!...Eshte detyrim mbi detyrim per cdo besimtar qe ne ditet tona te mund te dale zot fese duke e perhapur ate permes perfaqesimit dinjitoz ,dhe asnjeri smund te mbetet jashte kesaj te fundit. Cdo besimtar para se gjithash duhet ta njeohe fene e tija pra se gjithash ,ta jetoje dhe tjua tregoje te tjereve feneqe eshte bere jeta e tij duke e zbukuruar jeten e tyre ne kete drite. Sipas besimit islam cdo besimtar e quajne te ngarkuar ne kete detyre.

Dua te ndalem ne disa aspekte qi i gjej te rendesishme pasi jam i mendimit se nuk njihet si duhet rendesia e tyre dhe sqendrohet sa duhet mbi kete fakt. Them se ka disa shkaqe qe kane cmuar qe myslimanet e diteve te sotme te bie ne kete gjendje te mjerueshme.

Se pari eshte neglizhimi dalengadale i fese,se dyti eshte lenia e sherbimeve fetarete nje kategorie te caktuar njerzish te cilet kane zyrtarizuar dhe shnderruar ne nje monopol te tyrin. Arsyeja e dyte eshte e rrezikshme per ne po aq sa dhe arsyeja e pare. Pasi feja smund te privatizohet dhe smund te behet prone e nje kategorie te caktuar njerzish. Feja eshte e te gjithe besimtareve te saj. Cdo individ ka njelidhje te vecante me Zotin dhe sikurse smund te zhduket ky raport individual mes Allahut dhe besimtarit ashtu dhe smund te ndalet asnje individ qe do ti dale ne krah dhe ne mbrojtje fese. Monopolizimi i sherbimit fetar eshte nje mekat dhe nje gabim qe seshte e mundur te falet. Pa shpetuar mire nga ky gabim seshte e mundur te mund te shpetoj nga kjo gjendje per te ardhur keq. Cdo individ duhet te zere vendin e tij perkrah fese me qellim brenda nesh te marre rruge shpetimi dhe shprese. Sjallja e ndryshme dhe te gabuara behen pengese qe feja te shpalose forcen e saj te padiskutueshme dhe mjaft te nevojshme.

Ne fakt lenia e sherbimeve fetare nje grupi tecaktuar duket se eshte pjese e nje loje te ndokujt. Nje veprim i tille nuk ka lidhje fare me botekuptimin e thirrjes dhe luftes per perhapjen e islamit. Feja islame nuk eshte nje fe qe mund te mbyllet brenda mureve te nje xhamie. Feja islame eshte derguar per te siguruar jeten tone nekete bote dhe ne jeten e pertejme. Eshte njeteresi e tille qe nuk njeh copezim dhe ndarje. Atehere kur do mundta analizojme fene si njeteresi duke e meshiruar ne shpirtrat tane do te arrijme te shpetojme nga gjendja e mjeruar nete cilen ndodhemi. Ate dite individi do te mund te shqyrtojete gjitha ceshtjet njerzoree shoqerore nen driten e shpalljes hyjnore duke e shpetuar njeriun tone nga te kredhurit ne erresire. Per te arritu ne nje situate te tille para se gjithash duhet ti drejtohemi me gjithe shpirt fese qe mbeshtet mbi shpalljen hyjnore dhe mbi transmetimet plot drite te Profetit tone(s.a.s) dhe ta ndricoje boten tone shpirterore me ate drite madheshtore. Duhet te kemi parasysh faktin qe nese ne nuk endryshojmesituaten me perpjekjet tona dhe Allahu nuk do te na ndryshoje neve. Kjo eshte si ne aspektin e pergjithshem dhe ate individual. Ajo qe do te na coje ne nje situate te tille eshte drejtimi i zgjedhur i individeve.

Devijimet e individeve sikurse mund ta fshijne jeten fetare drejtimi isakte i tyre e risjell edhe nje here ate. Atehere eshte thelbesore edukimi i individeve nje e nga nje qe ata te dalin per krah te fese se tyre.

Sduhet harruar se individe te shndoshe sjellin familje te shendetshme dhe familjet e shendetshme formojne bashkesi te shendetshme. Ne bazen e shoqerise nje here eshte individi e pastaj vjen familja. Pa edukimin e mire te individeve dhe familjeve as qe mund te formohet nje bashkesi e shendetshme. Kjo bashkesi e shendetshme mund ta siguroje vazhdueshmerine e saj duke ndjekur kufijte e caktuar nga Allahu dhe i Deguari i Tij(s.a.s). per te patur vijueshmeri brenda ketyrekufijve duhet qe cdo shpirt te pajiset me vlerat e larta morale dhe te pastrohet nga veset e keqija. Kjo eshte dicka qe mund te behet nga vete individet. Metoda dhe teknika per kete ceshtje najane percaktuar drejt per se drejti nga Allahu dhe i Derguari i Tij(s.a.s).

Drejtimi dhe thirrja qe nuk behet sipas kesaj metode dhe teknike nuk mund te jape kurre rezultatin e deshiruar. Pasi Zoti i madherueshem nuk mund te pajtohet me ndjekjen e njerruge tjeter pervec asaj qe eshte caktuar prej tij. Pa paelqimin e tij edhe sikur bota ta pranoje ate ceshtje ska fare vlere. Sa me afer Allahu(xh xh) te jemi ne aq me e madhe do te jete ndihma dhe meshira e tij ndaj nesh.Fatin tone te keq do ta ndryshojne vetem ata qe do ti dalin ne krah fese duke rregulluar nje komunikim permes meshires. Po e theksoj edhe nje here se kjo fe eshte e jona en masen qe do te mund ti dalim asaj ne krah.