Prezantimi

Ajeti Kuranor “le te gjendet mes jush nje bashkesi qe ju therret per miresi,urdheron te miren dhe ndalon te gabuaren. Ata do te jene te shpetuarit”(Ali Iman,3,104) u ve nje pergjegjesi dhe nje detyre atyre qe besojne. Kjo pergjegjesi qe u eshte ngarkuar atyre eshte caktuar nga vete Zoti percjellur permes profeteve nga transmetimi hyjnor I dhene tyre dhe vlerat e mira ose te keqija te disa njerzve qe kane arritur disa cilesi duke perfituar nga keto burime,duhet tju tregohen patjeer njerzve. Kjo eshte detyra me e nderuar dhe me e vlefshme ne siperfaqene tokes. Nese do te okishte ndonje deyre me te rendesishme dhe me me vlere Allahu do ti ngarkonte me te njerzit me te zgjedhur te tij Profetet.

Komentuesit ne pergjithesi kur e vleresojne kete ajet ne aspektin juridik ndalen me insistim ne faktin seajo eshte nje norme kushtezuese. Termi”minkum” I perdorur ne kete ajet duhet te beje cdo besimtar te mendohet mire. Sot ne ditet tona eshte nje e vertete e hidhur e pranuar nga te gjithe qe ka shume pak persona qe jane te vetedijshem,te pregjegjshem ne lidhje me kete detyre. Sipas disa komentuesve te tjere shtohet fakti qe neqofte se nuk ekziston nje bashkesi qe te urdheroje ne te mire dhe te ndaloje te keqen kjo detyre behet nje detyre personale duke u futur ne pergjegjesite personale si te falurit,te agjeruarit,dhenja e zekatit etj.

Feja eshte nje diapazon vlerash qe percakton te mirat dhe te keqijat te percaktuara ne ajetin e mesiperm. Ne kete kontekst urdherimi I te mirave dhe ndalimi I te gabuarave mund te komentohet si tregimi I besimit. Keto gjykime si normat kushtezuese te pregjithshme dhe pergjegjesite individuale mund te thuhen si thirrje dhe udhezim ne rruge te drejte. Nje pjese e vleresojne thirrjen si nje vleresim ndaj atyre qe nuk e besojne Zotin dhe urdherimit ne te drejte per ata qe besojne por qe se jetojne ate ne masen e duhur ose se jetojne fare. Keto jane kuptimet me te cilat shpjegohen keto fjale ne fjalor dhe paraqesin te drejten. Megjthate ne nuk do te zbresim ne detaje qe lidhen me keto dy fjale por do te ndalemi ne kuptimin e pergjithem te tyre. Ne kuptimin e pergjithem te dy fjaleve nenkuptojme tregimin efese ne pregjithesi. Per ta vene ne jete kete detyre sikurse cdo gje tjeter duhet te kemi parasysh parimet themelore qe ndahen ke kater grupe,te veretetat qe do te tregohen,presoni qe do ti tregoje,personit qe do ti tregohen dhe metodat e tregimit,si dhe parimet ndihmese qe lidhen me themeloret. Shkurtimisht thirrja si qellimi kryesor I jetes ,lidhja mes thirrjes dhe individit dhe shoqerise,thirrja dhe profetet,preokupimi,vuajtjet,shperblimi dhe lutja dhe lidhja me thirrjen si dhe ruajtja e nje ekuilibri mes deshirave dhe mundesive luajne rol te rendesishem ne suksesin e thirjes dhe ndikimit ose jo te saj.

Ne fakt ceshtjeve qe mund te lidhen me thirrjen mund ti shqyrtojme nga kendveshtrime te tjera. Thirrja eshe nje ndermjetes I rendesishem qe siguron te qenurit rob I Zotit si duhet,ruajtjen e raportit me Zotin ne vazhdimesi dhe siguron arritjen e shkalleve me te larta te islamit. Cdo gje qe lidhet me besimtarin adurimin meshirimin ndaj ligjeve hyjnore mund te vleresohen brenda kornizes se ajetit”Njerzit dhe xhindet si krijova per gje tjeter vecse te me adhurojne mua”.(Zarijat,51/65) ku thirrja eshte pika me e rendesihme e te vertetes. Kjo eshte edhe arsyeja qe me lart e cilesuam se thirrja eshte dhe arsyeja e jetes sone.

Ne kete pike duhet patur parasysh dhe ana sociale e thirrjes ,pasi njeriu eshte nje qenie sociale e programuar per ta kaluar jeten ne mes te njerzve. Nje jete e perbashket per te gjithe njerzit nga njera ane ka nevoje per ndjenjat njerzore qe nuk njohin kufi,kufizim,distance,mendimet,ambicjen,deshirat,veprimet dhe ndjenjat nga ana tjeter duke qene se kjo bote eshte nje fushe prove qe ka nevoje per rregulla dhe ligje. Shume terma te hedhura ne fusha te ndryshme si politike ekonomi,drejtesi dhe kulture,si terma te tille si bashkesi ligjore,bashkesi perparimi,supermacia e ligjit,drejtesia sociale,dhe shume doktrina te tjera ekonomike,politike e kulturore kane dale si produkt te kesaj nevoje. Vecanarisht ne shekujt e fundit eshte nje e vertete e padiskutueshme qe njerezit jane mjaft te paperqendruar dhe te pavetedijshem gje qe eshte percaktuar mjaft qarte ne fete qiellore. Eshte mese e qarte qe te gjithe besimet etjera pervec islamit po shkojne drejte deformimit dhe shkaterrimit total duke dale qarte se burimi I vetem eshte feja islame. Epokat pas te Derguarit te Allahut)eshte nje tregues I qarte I triumfit kur kjo fe eshte vene ne jete ne menyren e duhur.

Po te merrnim dhe te shqyrtonim gjendjen e tthirrjes se myslimaneve vecanarisht dy shekujt e fundit do te nenvizonim dy aspekte te rendesishme. I pari lidhet me renien e mendimeve,ekonomise,politikes dhe madje kulturore e morale si nje vazhdueshmeri e natyrshme e humbjes se pozites dhe pozicionit te filluar ne fazen e ndalimit dhe renies se perandorise Osmane dhe te renies se kapitalizmit para fuqive te medha. Madje myslimanet u ndikuan aq shume saqe ata humben vlerat e cmuara te qenies se tyre duke arritur ne ate pike sa te kihet dyshime dhe medyshje per ate qe eshte duke u bere dhe shkak I largimit te nje pjese. Sigurisht qe kemi edhe shume njerez qe nuk u ndikuan nga kjo atmosfere e pergjithshme. Por perpjekjet e tyre per te shpjeguar dhe perhapur islamin nuk gjeten pranimin ne nje mase te konsiderueshme. Ne kete aspekt kane patur nje ndikim shume shkaqe te ndryshme ,ku mund te permendim numrin e pakte te atyre qe e dine fene drejt,mos qenja e favorshme e mjedisit,pasionet e brendshme dhe te jashtme dhe mbi te gjitha perdorimi me insistim I metodave te vjetra pa u pershtarur mete rejat dhe gjerat e evoluara te shekullit. Personalisht mendoj se mosecja me ritmin e kohes eshte shkaku kryesor I renjes ne kete gjendje te botes islame. Nese do te arrrihej vizioni I shprehur nga nje fraze e Mehmet Akifit”ta shpjegojme islamin sipas botekuptimit te kohes”besoj se situata ku do te ishim do te ishte ndryshe nga ajo qe jemi. Ne qofte se do te arrihej institucionalizimi duke patur parasush individet ,vendin dhe kohen e punesse thirrjes se edukimit me normat fetare ,po te arrinim te organizoheshin ne cdo sfere te jetes besniket e thirrjes me qellimin e vetem prezantimin e fese ,nese do tesynohej te perfitohejnga komentimet dhe transmetimet e historise islame duke humultuar deri ne burimin e mirefillte duke sjelle gjykime te reja dhe duke I vene ne jete ato ,padyshim qe rezultati do te ishte shume me ndryshe nga ai qe ne kemi arritur.

Aspekti I dyte qe dua te theksoj eshte mos venia ne jete e te vertetave qe tregohen nga te perkushtuarit ne thirrje. Gjykimi Kuranor ne kete ceshtje eshte mjaft I qarte dhe I hapur”Perse flisni per gjera qe smund ti beni? Mekati me i madh para Zotit eshte thenja e gjerave qe vete nuk i beni.(Saf,61,2-3).

Pavarsisht nga ky gjykim veprimi ne te kundert sipas dhe percaktimit te Profesorit(Hoxha efendi) eshte shkak i nderprerjes se begatise se transmetimit. Ne kete pike mendimet behen te paqendrueshme,gjykimet te pamjaftueshme,fjalet boshe dhe te thata dhe personi qe zoteron kete cilesi seshte i mundur te pranohet as ne nivelin individual as edhe ne ate social. Pasi kjo eshte ne kundershtim me ligjet e Zotit.

Ceshtja qe sapo permendem seshte e drejte te kufizohet vetem ne fushen e marrdhenieve nje me nje. Kjo gje eshte e vlefshme edhe ne planin shoqeror. Ne te verete per shekuj me rradhe nuk mund te flitet as per bashkesi ,as per ndonje shtet qe te kete perfaqesuar si duhet islamin duke qene ne nivelin e “Epokes se Lumtur” ose ne qofte edhe me poshte. Kjo per arsye se personat qe jane ne kontakt me thirrjen tone qofte qofte ne planin personal dhe qofte ne ate shoqeror duke qene ne nivel me te larte jetese se vete myslimanet largohen nga islami. Mund te themi se sikur gjithe ceshtja te ishte te mosjetuarit e islamit ne fushat dhe masen qe pretendohet. Por permes komentimeve dhe zbatimeve jo te duhura islami eshte paraqitur si personifikim i te prapambetures dhe te gabuares duke i dhene nje goditje te fuqishme denigruese imazhit te islamit. Dhe ky eshte ne faktor pengues qe thirrja te arrije nivelin e duhur.

Libri qe keni ne dore brenda disa paragrafeve e shqyrton nga tre pika te ndryshme ceshtjen e thirrjes dhe udhezimit ne te drejte ,dhe ne keto fusha duke treguar boten e islamit hap horizonte te reja per te ardhmen. Duke paraqitur komentimet ne lidhje me hadithin ,ajetet dhe dijetaret e pranuar nga te gjithe njerezit libri “Boshti i Shpetimit” (irshad akseni) eshte nje faktor tjeter qe shton vlerat ne kete fushe.

Ky liber ne fakt eshte hedhja ne leter dhe permbledhja e serise se fjalimeve me titull “Metoda e thirrjes ne islam” te mbajtura nga Profesori M.Fethullah Gulen para viteve 1980. Sikurse eshte vepruar edhe me librat e tjere brenda mundesive kasetat e incizuara me fjalimet jane hedhur ne shkrim dhe me gjithe ngarkesen e Profesorit jane kontrolluar edhe nje here duke ju dhene formen perfundimtare per botim.

Libri i eshte ndare ne ter grupe kryesore Analiza e thirrjes,Parimet dhe metodat ne thirrje dhe Portretizimi shpirteror i njeriut te thirrjes. Cdo grup ne vetvete eshte i ndare ne ceshtje dhe nenceshtje. Duke mbartur shqetesimin qe mund te mos pasqyrohet ne masen e duhur mesazhi qe deshirohet te percillet nuk eshte nderhyre shume duke i bere qe te ndihet fryma e fjalimit(vazit). Pavarsisht se ky liber eshte realizuar si perbledhje e fjalimeve te ndryshme besoj se ky fakt nuk perben ndonje problem.

Ne fund ne lidhje me vecorite dhe rendesine e pergjthshme te ketij libri kisha deshire qe mendimet e mija ti paraqisja dhe ti ndaja me juve duke i perbledhur ne 20 pika kryesore. Pastaj hoqa dore se pashe se nuk ishin te ndryshme nga 25 pikat qe Profesori kishte permbledhur ne pjesen e mbylljes. Duke qene se sdo mbarte ndonje kuptim tjeter do te ishte vecse nje humbje e kohes tuaj te cmuar.

Libri “Boshti i Shpetimit” eshte ngritur mbi percaktimin e domosdoshmerise se trajtimit te ceshtjes se udhezimit te te mirave dhe ndalimit te keqijave brenda normave te islamit, i zbukuruar dhe shoqeruar me shmbuj nga epoka e lumtur me analize dhe komentim origjinal ,plot njohuri teknike dhe vlera te cmuara per brezin e ri te thirresave ne rruge te drejte,shume larg cd opolititzimi me nje diapazon te gjere qe te perfshije te gjithe njerezimin ,duke theksuar se udhezimi i njerzve ne rruge te drejte ne ditet e sotme eshte detyra me e rendesishme se cdo detyre e detyrim tjeter duke treguar te vertetat e shekullit. Sipas dhe vete shprehjes se Profesorit te Nderuar ky liber duhet te jete nje liber i vogel xhepi qe te mbartet me vete nga cdo person qe nis nje rruge te tille.

Duke ju lene juve vetem per vetem me librin do deshiroja te falenderoja Profesorin e Nderuar qe gjeti kohe per ta perbledhur kete liber qofte edhe i vogel me gjithe kohen ne ngarkuar qe patem theksuar me larte,paraqes kerkesen tone qe permes librave te tille te na zgjeroje horizontin dhe te na drejtoje ne rruge te drejte duke deshiruar nga Zoti qe ti jape shendet,force e jete te gjate.

Vecanarisht dua te falenderoje cdo njeri qe ka ndihmuar ne faqosjen,redaktimin,shtypjen dhe shperndarjen e ketij liber.

Ahmed Kuruxhan

istanbull,21/11/1997